مباني معرفت ‌شناختي تعريف‌ ناپذيري خوب و بد اخلاقي از ديدگاه ابن ‌سينا و مور

در اين مقاله با تحليل آراء ابن ‌سينا و مور ضمن آنچه درباره تعريف ‌ناپذيري خوب و بد اخلاقي مطرح است، نگرش آنها از جهت معرفت ‌شناختي تبيين شده و آراء اين دو متفكر بر اساس شيوه گفتگو مقايسه مي‌شود. مسئله اصلي تحقيق نگرش ابن‌ سينا و مور درباره نقد ملاك و معيار طبيعت ‌گرايانه براي حمل خاصه‌هاي اخلاقي نظير خوب و بد در موضوعات اخلاقي است. ابن‌سينا در آراء خويش بيان مي‌دارد كه اعتدال به عنوان امري مابعدالطبيعي و طبيعي نمي‌تواند در همه زمينه‌ها معيار و ملاك براي خوب يا بد بودن موضوعات اخلاقي باشد، مور نيز با تحليل مغالطه طبيعت‌گرايانه لذت يا هماهنگي با طبيعت را ملاك و معيار حمل خوب و بد بر موضوعات اخلاقي نمي‌داند. نتايج تحقيق نشان مي‌دهند كه رويكرد اين دو متفكر براي اثبات مدعاي خويش توجه به ايراد منطقي‌اي است كه در مساوق دانستن خوب و بد با اموري نظير اعتدال، لذت و هماهنگي با طبيعت رخ مي‌دهد. ابن‌سينا و مور براي پاسخ به مسئله، از واقع‌گرايي غيرطبيعت‌گرايانه گزاره‌هاي اخلاقي دفاع مي‌كنند، در اين ميان تأكيد بر شهودِ خاصه‌ها در شهودِ عقلاي قوم براي يافتن ملاك و معيار براي صدق و كذب‌پذيري گزاره‌هاي اخلاقي امكان گفتگو در آراء اين دو متفكر را ميسر مي‌سازد. روش انجام پژوهش تحليل محتواي آراء اين دو فيلسوف در جهتِ پديد آمدن نوعي گفتگو براي مقايسه آراء ايشان است.