امكان ‌سنجي و نوع شناخت خداوند با نگاه تطبيقي در تفسير الميزان و مفاتيح الغيب

بي ترديد يكي از مهم ترين مباحث فلسفي و كلامي، ‏بحث در بارۀ خداوند ‏است ولي بدون فهم ‏چگونگي ‏شناخت، ‏شناخت خداوند غير‏ممكن خواهد بود؛ امروزه به دليل اختلاف ميان ‏مذاهب ‏اسلامي، بهترين دفاع از ‏حق، ‏كشف نقاط اشتراك و افتراق و تبيين درست ديدگاه فريقين ‏در آيات ‏قرآن كريم ‏است. پژوهش حاضر ‏كه بر روش توصيف و تحليل با مطالعه و بررسي دو تفسير الميزان و مفاتيح الغيب استوار است ديدگاه و آراء ‏دو مفسر برجسته – علامه طباطبايي و فخررازي – را از دو مذهب شيعه و سنّي در بارۀ «امكان شناخت ذات ‏خداوند» مورد بررسي قرار داده است؛ لذا براي واكاوي مسألۀ اصلي، نكات ديگري نيز بررسي شد كه مثلاً هر ‏كدام از دو مفسر نوع شناختي كه از خداوند ارائه داده اند كدام يك از شناخت هاي فطري، عقلي، نقلي، ‏شهودي و حسي است؟ نتيجه اينكه علامه طباطبايي برخلاف ديدگاه فخررازي بر ناممكن بودن شناخت كامل خداوند اذعان دارد، حصر شناخت عقلي و ناديده گرفتن  علم حضوري و شهودي مهم ترين وجه تمايز ديدگاه فخررازي با علامه است؛ ديدگاه علامه طباطبايي در تحليل مسأله، منسجم تر است و تعارض ندارد.‏