بررسي تطبيقي تفسير آيات اظهار دين و مهدويت از منظر شيعه و اباضيه: (مطالعه موردي آيات توبه: 32-33، صف: 8-9)

تفسير و تحليل آيات «اظهار دين» از پربحث‌ترين آياتي است كه در عرصه رهبري آينده عالم و انديشه «مهدي موعود» مطرح است و نه‌تنها مفسران قرآن، كه مذاهب فقهي نيز با رويكرد خاصي اين آيات را تبيين نموده‌اند. از اين‌رو پژوهش پيش‌رو با استفاده از روش توصيفي ـ تحليلي به بررسي تطبيقي تفسير «آيات اظهار» بر اساس تفاسير مفسران اماميه و اباضيه با تكيه بر احاديث مورد اتفاق نبوي و علوي مي‌پردازد و دلالت آيات فوق را بر پايان تاريخ از ديدگاه دو گرايش اماميه و اباضيه بررسي مي‌كند. اين نوشتار نتيجه گرفته است كه انديشه مهدويت در اباضيه با توجه به نوع نگاه و تقسيم‌بندي خاص آنها از مسئله امامت، اعتقادي به مهدي موعود و منجي آخرالزماني ندارند و تا مرحله انكار آن نيز پيش رفته‌اند؛ اما مفسران اماميه بر تعيين وعده خداوند به عصر ظهور تأكيد دارند. با توجه به معناي لغوي واژه «اظهار» و ديگر دلايل عقلي ـ نقلي، غلبه نهايي و كامل و همه‌جانبۀ دين اسلام بر ساير اديان غلبه جسماني و منحصر به عصر ظهور، به دست حضرت مهدي (عج) از اهل‌بيت (ع) است كه با قرآن پيوندي ويژه دارد. تفسير آيات فوق با بهره‌گيري از احاديث معصومين(ع) منجر به تفسيري معقول مي‌شود.