بررسي سهم منابع رسوب در حوزه آبخيز بهشت‌آباد با استفاده از ردياب‌هاي طبيعي خاك

روش منشأيابي به‌منظور تعيين سهم واحدهاي اراضي در توليد رسوب استفاده مي‌شود. در روش‌هاي رايج با استفاده از تركيب مناسب خصوصيات جداكننده منابع رسوب، سهم منابع رسوب در توليد رسوب تعيين مي‌شود. هدف از مطالعه حاضر تعيين سهم نسبي رسوب‌دهي هر يك از كابري‌هاي مختلف در بخشي از حوزه آبخيز بهشت‌آباد با مساحت 308 كيلومتر مربع از طريق روش انگشت‌نگاري رسوبات است. به اين منظور 36 نمونه خاك از عمق 0-5 سانتي‌متر كاربري هاي مختلف و 10 نمونه از رسوب معلق خروجي حوضه برداشت شد. در همه نمونه ها، ردياب هاي اوليه شامل آهن، مس، منيزيم، سديم، كلسيم، پتاسيم، آهك، كربن آلي، نيتروژن و فسفر اندازه گيري شد. سپس، با استفاده از آناليز آماري و تجزيه تابع تشخيص، تركيب بهينه‌اي از ردياب‌ها براي هر كاربري با استفاده از توابع تحليل تشخيص به دست آمد. سرانجام در مرحله بعدي، سهم هر كاربري در توليد رسوب با استفاده از مدل تركيبي چند متغيره تعيين گرديد. سهم نسبي هر يك از كاربري‌هاي كشت آبي، مرتع، كشت ديم و مسكوني به ترتيب برابر با 67/88، 7/63، 19/40، 5/10 درصد برآورد شد. با توجه به اينكه كه در منطقه مورد مطالعه، سهم اراضي كشت آبي در توليد رسوب معلق در مقايسه با ساير كاربري ها زياد است، بايد توجه ويژه به نحوه عمليات كشاورزي داشت تا از توليد رسوب جلوگيري شود.