بررسي فقهي نقش رشوه در تحقق جرم رانت ‌خواري از منظر فقه اماميه

نوشتار حاضر با بهره‌گيري از روش تحليلي ‌توصيفي در پي بررسي فقهيِ نقش رشوه در تحقق جرم رانت‌خواري است. باتوجه ‌به تعريف رشوه و صدق اطلاق آن در غيرمورد حكم و قضاوت، آنچه كه رانت‌خوار به ديگري اعطا مي‌كند تا از يك سري امتيازات كه استحقاق آن را ندارد برخوردار شود، رشوه محسوب و بنا بر اجماع فقها حرام است. با تتبع در كلام فقها روشن مي‌شود كه صدق رشوه علاوه بر مال، بر قول و فعل نيز صحيح است؛ در نتيجه، هرآنچه كه شخص رانت‌خوار راجع به مقام مسئول انجام مي‌دهد تا از امتيازات ويژه بهره‌مند شود در حكمِ رشوه است. شخص رانت‌ساز كه همان مرتشي است نيز ملزم به بازگرداندن مال‌الرشوه است و در خصوص آن ضامن. راه خلاصي از آن، عودت مال به مالك است.