بازتاب و كاركرد‌هاي پديده عموم بلوا در مسائل اصول فقه

احكام شرعي ازنظر مورد ابتلا بودن، در يك درجه قرار ندارند؛ بعضي محل ابتلاي همگان يا اكثر متشرعان و برخي ديگر محل ابتلاي افرادي خاص‌ است و يا حتي اگر اغلب را مبتلا سازد، محدود به مدت زمان خاصي است. پديدهٔ عموم بلوا در بسياري از مسائل مرتبط با علم اصول فقه بازتاب داشته است. اهميت و حساسيت مسائل عام‌البلوي و نياز شديد به آن‌ها سبب سخت‌گيري‌ و دقت نظر فزون‌تر در به‌كارگيري ادلهٔ احكام شده است. در اين نوشتار، ابتلاي عمومي و ميزان دخالت آن در عرصه‌هاي گوناگون اصول فقه به‌روش توصيفي‌تحليلي تبيين شده است. عام‌البلوي‌بودن در ملاك حجيت ادله‌اي چون سنت و اخبار منعكس شده است؛ به‌طوري كه اكثر محققان معتقدند كه روايات عام‌البلوي بايستي علم‌آور باشد يا دست‌كم از شهرت و شيوعي بيش از ساير روايات برخوردار باشد. از سوي ديگر، عام‌البلوي‌بودن در تثبيت موضوع سيره و اجراي اصل برائت اثرگذار است و به ضميمهٔ نرسيدن ردع شارع، دليل بر احراز عدم‌ردع محسوب مي‌شود و درنتيجه حجيت سيرهٔ عقلا را در پي دارد.