كاركردهاي اقتصادي وقف در دوره سلجوقيان با تأكيد بر تفاوت آن با تراست اقتصادي

زمينه و هدف: وقف در دوره‌هاي مختلف از جمله سلجوقيان با فراز و فرودهاي مختلفي همراه بوده است. ابعاد اقتصادي وقف در دوره سلجوقيان مورد بررسي قرار نگرفته و در اين مقاله تلاش شده ضمن تبيين كاركردهاي اقتصادي وقف در دوره سلجوقيان، تفاوت آن با تراست اقتصادي مورد بررسي قرار گيرد.مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصيفي تحليلي بوده و از روش كتابخانه‌اي استفاده ‌شده است.ملاحظات اخلاقي: در اين مقاله، اصالت متن، صداقت و امانت‌داري رعايت شده است.يافته‌ها: وقف در دوره سلجوقيان گسترش يافت و در اين دوره داراي كاركردهاي اقتصادي نيز بود. كاركردهاي اقتصادي وقف در دوره سلجوقيان شامل اقدامات عمراني و تأسيس كاروانسراها و قنات‌هاست كه ايجاد و اداره‌ آن‌ها از طريق درآمد حاصل از وقف بود. وقف مي‌تواند در كاهش فقر و ايجاد اشتغال و توزيع عادلانه‌تر منابع اقتصادي تأثيرگذار باشد. در خصوص تفاوت وقف با تراست اقتصادي نيز يافته‌ها نشان مي‌دهد وقف و تراست در خواستگاه‌هاي فرهنگي متفاوت شكل‌گرفته‌اند. در ايجاد وقف، انگيزه و هدف اوليه، قصد قربت و ايجاد صدقه جاريه مي‌باشد ولي نهاد تراست به اين خاطر درست ‌شده است كه چون در قرون ‌وسطي قواعد كامن لا مانع از توارث زمين مي‌شد، لذا تراست، راه گريزي از قواعد كامن لا بود. نهاد تراست با وجود شباهت‌ها، از حيث ماهيت، موضوع، اختيارات تراستي به‌ عنوان مدير، انتقال مال مورد تراست تفاوت‌هاي بنيادين با وقف دارند.نتيجه‌گيري: بر كاركردهاي اقتصادي وقف تمركز بيشتري شده و از آن در راستاي رشد و توسعه اقتصادي استفاده شود.