تحليل فلسفي چگونگي ارتباط حجّت اصولي با توجيه معرفت شناختي به واسطه‌ مباحث فلسفه اخلاق

كارآمدي فقه در عصر حاضر به ‌عنوان يكي از شاخص‌ترين علوم در ميان ساير شاخه‌هاي علوم اسلامي، ارتباط مستقيمي با ميزان پاسخگو بودن منطق استنباطِ ديني در زمان فعلي و مقتضيات آن دارد. در همين راستا در ادبيات برخي از علماي اصولي معاصر، ضرورت تدوين فلسفه علم اصول فقه موردتوجه قرار گرفته و اقدامات اوليه‌اي همچون چارچوب بحث از سوي انديشمندان اين حوزه ارائه شده است. ازآنجاكه بررسي مباني معرفتي، همواره يكي از اركان تفكر فلسفي است، معرفت‌شناسي علم اصول فقه نيز بخشي از فلسفه علم اصول به‌حساب مي‌آيد. طبق يافته هاي اين پژوهش از طريق توصيف و تحليل محتوا چگونگي ارتباط حجت اصولي و توجيه معرفت شناختي يكي از مهمترين راه هاي تسري مباحث شناختي به مباحث اصولي محسوب مي شود. در صورت اثبات اين مدعا، زمينه پياده سازي انواع نظريه هاي معرفتي همچون درون گرايي و برون گرايي معرفتي و سازوكارهاي توجيه مثل مبناگروي و انسجام گروي در حجت اصولي مهيا خواهد شد. متعاقب اين امر اجراي لوازم معرفتي هر مبناي اصولي، موجب ارتقاء نظام حجيت و تقريب منطق استنباط در شريعت اسلامي با معرفت شناسي معاصر مي شود. با اين وجود ارتباط شهودي حجت و توجيه به تنهايي موجب اثبات اين تلازم نيست به خصوص اينكه بحث هاي زيادي درباره جدايي باور موجه (عقلانيت نظري) از عمل بر اساس آن (عقلانيت عملي) در معرفت شناسي وجود دارد. اين مقاله درصدد اثبات ارتباط حجت اصولي با توجيه معرفت شناختي و ارئه تصويري روشن از ثمرات آن در اصول فقه است.