بررسي وتطبيق نيارشي دو آرامگاه باباتوكل و ميرمطهر در روستاي بابالنگر

موضوع پژوهش اين مقاله بر مطالعه دو آرامگاه باباتوكل و ميرمطهر واقع در روستاي بابالنگر از توابع استان خراسان رضوي متمركز است كه نسبت به ديگر آثار موجودِ روستا، در وضعيت مناسب‌تري قرار دارند. اين دو بنا از لحاظ فرهنگي و طبيعي در بستري غني از ابنيه تاريخي در جوار خود بهره‌مند بوده اما تاكنون مورد بررسي و شناخت دقيق قرار نگرفته‌اند. چگونگي نيارش بناهاي مورد بحث و دوره‌ها، ساختارهاي تاريخي و بانيان احتمالي، پرسش‌هاي اين پژوهش بود. شناخت هر چه بيشتر اين دو آرامگاه موجب تصميم‌گيري‌هاي موثرتري در آينده براي رفع آسيب‌ها و همچنين ماندگاري آن‌ها خواهد بود. هدف پژوهش مستندنگاري دو آرامگاه و بررسي پيشينه‌ي تاريخي آن‌ها و بررسي دوره‌بندي و الحاقات ابنيه و فنون ساخت و طراحي دو آرامگاه و مقايسه‌ بايكديگر براي حصول نتايج مورد انتظار است. با استفاده از روش‌هاي گردآوري و مطالعات اسنادي، ميداني، ويژگي‌هاي دو آرامگاه بررسي شد. مطالعات اسنادي شامل مطالعه كتاب‌ها، سفرنامه‌ها، وقف‌نامه‌ها، عكس‌ها، مقالات، مجله‌ها و نشريات، پايان‌نامه‌هاي مرتبط و ساير موارد تحقيقاتي است. مطالعات ميداني نيز از طريق حضور و بازديد از سايت، رولوه و اصلاح نقشه‌ها و تهيه عكس انجام گرفته و همچنين مصاحبه و گفتگو با صاحب‌نظران، كارشناسان و اهالي منطقه بود. روند پژوهش مشخص كرد كه دوره ساخت بنا، مربوط به عصر تيموري است و شخصي با لقب «بلقيس زمان» باني آن بوده است. هسته اوليه آرامگاه‌ها، مقبره‌اي چهارتاقي گنبددار با چهار بازشو بوده كه در دوره‌هاي بعد سه بازشو بسته و دو ايوان در قسمت شرقي بنا اضافه شده است. نتايج بررسي‌ها، شباهت‌ها و تفاوت‌هاي دو آرامگاه در نوع قوس‌ها و پلان و پوشش‌ها و فنون اجرا و مصالح را نشان داد. يافته‌هاي پژوهش، نشان داد كه آرامگاه ميرمطهر با فاصله‌ زماني خاصي از آرامگاه باباتوكل ساخته شده و ايرادات سازه‌اي قبلي، در آن رفع گرديده است.