بررسي فضا - زمان ‌مبناي حفاظت ميراث معماري

ميراث معماري پيوستار فضا - زماني است كه در تعامل انسان و فضا در زمان شكل گرفته و تمايز و تداوم خود را تعريف كرده است. ارزش‌هاي وابسته به ابعاد فضا و زمان اين پيوستار، منجر به شكل‌گيري مفهوم و امرِ حفاظت آن در تعامل با مفهوم توسعه و امرِ تغيير شده است. فرايند حفاظت و توسعه بايستي منجر به تداوم اين پيوستار فضا زماني و ارزش‌هاي آن شود. بر اين اساس، مقاله پيش رو با هدف اصلي بيان ذهنيت و فعليت حفاظت و توسعه معماري تاريخي نسبت به عناصر تعريف‌كننده معماري: فضا و زمان، به سؤال اصلي «آيا فرايند حفاظت و توسعه معماري تاريخي، توانسته است پيوستار فضا زماني آن را در زمان تداوم بخشد؟»، با رويكرد كيفي و روش استدلال منطقي و شيوه كتابخانه‌اي پاسخ مي‌دهد. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه در سير تاريخي حفاظت و توسعه، معماري فضايي سه‌بعدي كه بر آن زمان خطي عارض مي‌شود پنداشته شده است و بر اين اساس، دو ديدگاه كلي نسبت به اين پيوستار فضا و زمان شكل گرفته است: يكي، جدايي زمان از فضا در طي زمان و محصول زمان گذشته‌بودن فضا، و ديگري، جدايي زمان گذشته از فضا در طي زمان و محصول زمان حال و آينده‌بودن پيوستار فضا و زمان. در ديدگاه دوم، پيوستارهاي فضا و زماني به تعداد فرايند‌هاي حفاظت و توسعه بازتوليد مي‌شود. نتيجه حاكي از آن است كه حاكميت ديدگاه خطي و عيني بر «زمان»، تقدم فضا بر زمان و عدم ورود زمان به جوهره پديده‌ها و جدايي زمان از فضا، باعث عدم تداوم پيوستار فضا - زماني در زمان شده است.