استعاره و مجاز تصويري در كارتون‌هاي شهروندي با رويكرد شناختي؛ موضوع كتاب و كتاب‌خواني

پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش استعاره‏هاي تصويري در انتقال پيام كارتون‏هاي شهروندي انجام گرفته است. براي اين منظور، در قالب يك مطالعۀ موردي، تعداد هفت كارتون با موضوع «كتاب و كتاب‏خواني» مربوط به سال 1398 به روش نمونه‏گيري هدفمند از چند وبگاه فارسي‏زبان داخلي استخراج و در چارچوب نظريۀ استعارۀ چندوجهي (فورسويل، 1996، 2008، 2009) بررسي‏شده‏اند. پرسش اصلي پژوهش اين است كه براي بيان مفهوم كتابخواني (يا مطالعه) از چه استعاره‏هاي مفهومي و چه استعاره‏هاي تصويري‏ استفاده شده است و حوزه‏هاي مبدأ در اين استعاره‏ها كدامند؟ نتايج پژوهش نشان مي‏دهد كه استعاره‏هاي «مطالعه، سفر است»، «مطالعه، زراعت است»، «مطالعه، پيدا كردن گنج است»، «مطالعه، سلامتي (يا زندگي) است»، «مطالعه، پاكسازي ذهن است»، «مطالعه، بارندگي است» و «مطالعه، روشنايي است» استعاره‏هاي مفهومي زيربنايي در كارتون‏هاي مطالعه‏شده هستند. پيام كارتون‏ها مبتني بر نوعي استدلال قياسي است كه در آن براساس رابطۀ ميان مفاهيم مبدأ استعاري، در مورد رابطۀ ميان مفاهيم مقصد استدلال صورت مي‏گيرد. دستاورد كاربردي پژوهش اين است كه كارتونيست‏ها را نسبت به اهميت و نقش استعاره در انتقال پيام كارتون‏ها و نحوۀ عملكرد و تعامل اين فرايند شناختي آگاه‏مي‏سازد وبا توجه به انواع استعاره‏هاي تصويري، گزينه‏هاي مختلفي را براي صورت‏بندي پيام كارتون‏ها پيش روي آنها قرار مي‏دهد.