بررسي نقش ژئومورفولوژي در ارزيابي توان محيطي توسعه شهري با استفاده از روش امتيازدهي منطق ترجيح مبتني بر GIS (مطالعه موردي: كلان‌شهر كرج)

با اجراي هر طرح آمايشي اولين تغييرات در لندفرم‌هاي سطح زمين ايجاد خواهد شد و چنانچه مطالعه‌ي علمي انجام نشده باشد، پيامد مخاطره‌آميزي براي محيط طبيعي و انساني منطقه در پي خواهد داشت. بنابراين با توجه به اينكه دانش ژئومورفولوژي به مطالعه‌ي اشكال و فرآيندهاي سطح زمين مي‌پردازد لازم است براي ارزيابي توان محيطي توسعه شهري‌، لندفرم‌هاي زمين، ويژگي‌ها و فرآيندهاي موثر بر لندفرم‌ها مورد توجه قرار‌ گيرد. هدف پژوهش حاضر ارزيابي توان محيطي در توسعه شهري كلان‌شهر كرج از ديدگاه ژئومورفولوژي و با استفاده از روش امتيازگذاري منطق ترجيح‌ است. معيارهاي ژئومورفولوژي،‌‌ زمين‌شناسي،‌ خاك،‌‌ هيدرولوژي،‌ پوشش‌گياهي به عنوان‌ پتانسيل توان محيطي و معيارهاي پتاسيل سيلاب و زلزله‌خيزي به عنوان پتانسيل مخاطرات محيطي در نظر گرفته شدند. با تهيه پرسشنامه و استفاده از تكنيك دلفي، نظر خبرگان در مورد اين معيارها بدست آمد و با اجراي مدل LSP‌، نقشه توان محيطي توسعه شهري كلان‌شهر كرج آماده گرديد‌. براساس نقشه ارزيابي توان محيطي توسعه شهري مشخص شد كه 16.13 درصد از محدوده مورد مطالعه داراي توان خيلي‌كم، 23.36 درصد داراي توان كم، 24.5 درصد داراي توان متوسط، 18.51درصد داراي توان زياد، ‌17.47‌درصد‌‌ داراي توان خيلي‌زياد براي توسعه شهري است. با توجه به نقشه نهايي مي‌توان نتيجه‌ گرفت كه مساعدترين مناطق توان محيطي توسعه شهري در بخش جنوب‌شرقي بر روي لندفرم مخروط‌افكنه و نواحي مركزي بر روي دشت‌سر مي‌باشد. از طرفي ديگر اطراف رودخانه در لندفرم مخروط‌افكنه‌، مناطق كوهستاني با شيب زياد و خاك كم‌عمق در شرق تا شمال و غرب منطقه محدوديت بيشتري را از نظر توان محيطي شهري اعمال مي‌كند.