بررسي ارتباط بين معيارهاي تنوع زميني و درجه حساسيت‌پذيري چشم‌اندازها در پهنه كپه داغ شرقي

تنوع زميني توسط معيارهاي مختلفي همچون كاني‌، فسيل‌، خاك، اقليم، چشم‌اندازها و فرآيندهاي مؤثر در تشكيل آن‌ها، قابل ارزيابي است. حساسيت‌پذيري بر توانايي مناظر براي مقاومت در برابر تغيير تأكيد ‌‌‌مي‌كند كه تابعي از انعطاف‌پذيري است. اين پژوهش با هدف بررسي ميزان ارتباط بين معيارهاي تنوع زميني با درجه حساسيت‌پذيري چشم‌اندازها انجام شده است. ابتدا اولويت‌بندي و تعيين ميزان ‌تأثير هريك از معيارهاي تنوع زميني، با استفاده از مدل تحليل سلسله‌مراتبي (AHP) و توسط نرم افزار Expert Choice 11انجام شد. نتايج، بيانگر آن است كه بين زيرمعيارهاي منتخب، پوشش گياهي (0.495) و سپس سنگ‌شناسي (0.336)، از بالاترين ميزان اهميت برخوردار مي‌باشند. همچنين بر اساس اولويت‌بندي معيارهاي انتخابي فوق، بيشترين وسعت منطقه مورد مطالعه (%45)، داراي تنوع زميني متوسط مي‌باشد. سپس ميزان ارتباط هر يك از معيارها با درجه حساسيت‌پذيري چشم‌اندازها توسط آزمون آماري پيرسون، ارزيابي شد (نرم افزار SPSS 21). نتايج تجزيه و تحليل‌هاي صورت‌گرفته نشان مي‌دهد كه تنها زيرمعيار فسيل با ضريب 0.233–رابطه منفي با ميزان حساسيت‌پذيري دارد. بالاترين ميزان ضريب همبستگي مربوط به پوشش گياهي با ضريب 0.566 است. ضريب به‌دست آمده براي هر كدام از زيرمعيارها به لحاظ شدت ارتباط در سطح متوسط بوده و هريك از ضرايب همبستگي حاصل شده براي زيرمعيارها، با توجه به سطح معناداري (0.000) با 99% سطح اطمينان قابل پذيرش است. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه بخش عمده محدوده مطالعاتي، از نظر حساسيت‌پذيري و تخريب، منطقه‌اي بحراني محسوب مي‌شود. همچنين حفاظت از پوشش گياهي منطقه در برابر عوامل مخرب، نسبت به بقيه زيرمعيارها در اولويت است.