بررسي تغييرات الگوي شرياني رودخانه جاجرود بر اساس شاخص هاي شرياني بريس، ريچاردز و واربوردن (حد فاصل سد لتيان تا سد ماملو)

بررسي الگوي رودخانه‌ها براي درك شرايط كنوني و پتانسيل تغييرات احتمالي آن‌ ضروري است. جغرافيدان ها، ژئومورفولوژيست ها و زمين شناسان از شكل كانال به‌عنوان يك پارامتر مهم در طبقه‌بندي، آناليز و پيش‌بيني پاسخ‌هاي رودخانه‌اي استفاده كرده‌اند. يكي از ابزارهاي رفع اين مشكلات طبقه بندي رودخانه ها است. منطقه مورد مطالعه بخشي از رودخانه جاجرود در شرق تهران به طول 19 كيلومتر (17 بازه) بين دو سد لتيان و ماملو انتخاب گرديد. در اين مطالعه از تصاوير ماهواره‌اي (سال‌هاي 1383 و 1397) ، عكس هاي هوايي (سالهاي 1334 ، 1350 و1372) و بازديدهاي ميداني استفاده گرديد. براي بررسي الگو شرياني از شاخص‌هاي بريس، ريچاردز و واربوردن استفاده شد. به منظور بررسي تاثير سد جاجرود بر الگوي شرياني رودخانه جاجرود از آزمون ويلكاكسون و بررسي تفاوت الگوي شرياني در بازه هاي مختلف از آزمون t جفتي استفاده شد. بر اساس مقادير ميانگين شاخص شرياني رودخانه جاجرود، از سال 1334 تا 1372 مقادير شاخص شرياني كاهشي و بعد از آن تا سال 1397 افزايشي بوده است. بررسي تاثير سد جاجرود بر الگوي شرياني نشان داد كه مقادير شاخص شرياني بريس و ريچاردز قبل از احداث سد با مقادير آنها بعد از احداث سد اختلاف معناداري وجود دارد. بر اساس نتايج آزمون t جفتي در شاخص بريس و ريچاردز، مقادير شاخص شرياني در بازه هاي مورد مطالعه از سال 1350 به بعد در مقاطع زماني مختلف داراي اختلاف معناداري بوده است. بر اساس يافته هاي اين مطالعه، مدل بريس و ريچاردز كارايي بيشتري نسبت به مدل واربوردن جهت مطالعه الگوي شرياني در منطقه مورد مطالعه داشته است.