تحليل روند مناسبات كشورهاي عرب خليج فارس و اسرائيل از واگرايي به همگرايي

هدف پژوهش حاضر تحليل روند مناسبات كشورهاي عرب خليج فارس و اسرائيل از واگرايي به همگرايي است. در اين راستا بر اساس نظريۀ سيستمي، فرايند واگرايي به همگرايي ميان كشورهاي عرب خليج فارس و اسرائيل تبيين گرديد و نتايج بررسي‌ها نشان داد كه وابستگي و كنش متقابل برآمده از چالش‌ها و فرصت‌هاي مشترك كشورهاي عرب خليج ‌فارس و اسرائيل، در همگرايي آنان در ساحت‌هاي سياسي، اقتصادي و دانشي مؤثر بوده است. البته تأمين منافع سياسي- اقتصادي قدرت‌هاي بزرگ بين‎المللي در منطقه غرب آسيا نيز در حمايت و پشيباني روابط مسالمت‌آميز آنان نقش مؤثري ايفا كرد. مادامي كه سياست‌ عادي‎سازي، تنها به عنوان يك سياست تحميلي از سوي دولتمردان جبهه غربي، عبري و عربي دنبال مي‌شود، چشم‌انداز روشني از روابط كشورهاي خليج فارس و اسرائيل متصور نيست؛ بلكه نشانه‌اي از احتمال افزايش تنش ميان آنان در منازعه‌هاي آتي اسرائيل با فلسطين و لبنان است. افزايش سطح همكاري‌هاي ايران با كشورهاي عربي خليج فارس نسبت به اسرائيل مي‌تواند افزون بر موازنه در همگرايي، سبب موازنه در تهديد ‌شود؛ به بيان ديگر، همگرايي ايران با كشورهاي خليج فارس در ساحت‌هاي امنيت، سياست و اقتصاد مي‌بايد فراتر از وابستگي كشورهاي عربي به اسرائيل باشد تا ضمن اثربخشي بر محيط بين‎المللي (منطقه‌اي- جهاني) و بر محيط ذهني سياست‌گذاران كشورهاي عربي، محدودۀ رفتاري آنان را نيز تنظيم كند.