بررسي ضرايب ژنتيكي ارقام برنج براي كاربرد در مدل هاي شبيه سازي گياه زراعي

به‌منظور تعيين تفاوت هاي فنولوژي برخي ارقام اصلاح شده برنج براي كاربرد در مدل هاي شبيه سازي گياه زراعي، آزمايشي در مزرعه پژوهشي مؤسسه تحقيقات برنج كشور (رشت) در سال 1399 به صورت بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. تيمار آزمايش شامل شش رقم برنج (رش، آنام، گوهر، SA1، SA6 و M7) بود. نتايج نشان داد كه بالاترين سرعت نمو در مرحله رشد رويشي و مرحله پرشدن دانه در رقم آنام مشاهده شد. كم‌ترين و بيش‌ترين زمان لازم جهت شروع سبزشدن با سه و شش روز به ترتيب در ارقام آنام و گوهر بود. بيش‌ترين مدت زمان لازم جهت دست يابي به حداكثر گل‌دهي و رسيدگي فيزيولوژيكي با 71 و 103 روز در رقم گوهر به دست آمد. بالاترين طول دوره گل‌دهي با 19 و 20 روز به ترتيب در ارقام ديررس رش و گوهر به دست آمد. بيش‌ترين درجه روز رشد از شروع پرشدن دانه تا رسيدگي فيزيولوژيكي با 401 درجه روز رشد مربوط به رقم M7 مشاهده شد. بيش‌ترين زمان دمايي تجمعي پيش از گل دهي با 1208 درجه روز رشد به ترتيب متعلق به رقم گوهر بود. بالاترين شاخص برداشت با 50.91 درصد در رقم گوهر به دست آمد. هم‌چنين نتايج نشان داد كه بيش‌ترين وزن تك‌دانه تحت شرايط ايده آل با 0.030 گرم در ارقام گوهر و M7 مشاهده شد. نتايج به‌دست‌آمده نشان داد كه بالاترين ارتفاع بوته مربوط به رقم M7  با 150 سانتي متر بود. نتايج نشان داد بالاترين نيتروژن كل جذب‌شده در بوته در زمان رسيدگي مربوط به رقم آنام مشاهده شد. به طوركلي نتايج نشان داد كه ضرايب ژنتيكي محاسبه‌شده در مدل هاي مختلف در بين ارقام متفاوت است و ضرايب در دامنه اي كه در مدل براي گروه هاي مختلف رسيدگي تعريف شده است، تغيير مي كنند. هم‌چنين براي محاسبه دقيق ضرايب ژنتيكي پيشنهاد مي شود اين آزمايش در تعداد سال بيش‌تر و اكوسيستم هاي مختلف تحت كشت برنج نيز تكرار شود.