اثر تغيير اقليم بر پتانسيل عملكرد و بهره‏وري آب ذرت علوفه‌اي در ايران

يكي از چالش‏هاي مهم مرتبط با كشاورزي و امنيت غذايي، تغيير اقليم جهاني است. پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير تغيير اقليم در آينده بر عملكرد و بهره‏وري آب ذرت علوفه‏اي (Zea mays L.) در ايران انجام شد. براي پيش‏بيني تغيير اقليم در آينده (2050 ميلادي) از دو سناريوي RCP4.5 و RCP8.5 و از داده‏هاي هواشناسي در سال‏هاي 1394-1380 به‏عنوان دوره مبنا استفاده شد. پتانسيل عملكرد با استفاده از مدل شبيه‏سازي گياهي SSM-iCrop2 و براساس شيوه‌نامه گيگا برآورد شد و تغييرات اقليمي براي هر سناريو در مدل شبيه‏سازي اعمال شد. نتايج نشان داد كه تغيير اقليم براساس هر دو سناريوي يادشده تأثير قابل‌اعتنايي بر پتانسيل عملكرد ذرت علوفه‏اي نسبت به شرايط فعلي نداشت و فقط موجب افزايشي معادل 0.9 و 1.4 درصد در دو سناريوي يادشده نسبت به شرايط فعلي (85.6 تن در هكتار) خواهد شد. اين نتيجه را مي‏توان به چهاركربنه‌بودن اين گياه و در نتيجه عدم تأثير افزايش CO2 بر رشد و عملكرد آن و هم‌چنين باقي‏ماندن دما در دامنه دماهاي بهينه در بيش‌تر مناطق اقليمي اصلي توليد ذرت علوفه‏اي در ايران نسبت داد. ميزان بهره‏وري آب نيز در هر دو سناريو به ميزان 0.4 و 1.6 درصد نسبت به شرايط فعلي (10.4 كيلوگرم بر مترمكعب) افزايش مي‏يابد كه دليل احتمالي آن افزايش غلظت CO2 و بسته‏ترشدن روزنه‏ها مي‏باشد. هم‌چنين، به‌دليل آن‌كه تغيير چنداني در ميزان آب مصرفي و تبخير و تعرق مشاهده نشد مي‏توان افزايش بهره‏وري آب در ذرت علوفه‏اي را به افزايش پتانسيل عملكرد نسبت داد.