ارزيابي كارايي كشت مخلوط شنبليله- سياهدانه در شرايط كاربرد باكتري محرك رشد و مقادير كود نيتروژن

اين آزمايش مزرعه‌اي به‌صورت كرت‌هاي دوبار خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در طول فصل رشد 1399 در دانشگاه شهيد باهنر كرمان انجام شد. مقادير كود نيتروژنه (عدم كاربرد، 50 و 100 درصد؛ به‌ترتيب صفر، 75 و 150 كيلوگرم اوره در هكتار) به‌عنوان عامل اصلي، تلقيح با باكتري محرك رشد (عدم تلقيح و تلقيح با Pantoea agglomerans) به‌عنوان عامل فرعي و سيستم‌هاي مختلف كشت مخلوط شنبليله و سياهدانه (100: 0، 75: 25، 50: 50 و 25: 75، 0: 100) به‌عنوان عامل فرعي فرعي موردبررسي قرار گرفتند. زيست‌توده، عملكرد، كارايي مصرف نيتروژن، كارايي زراعي كود و نسبت برابري زمين (LER) ارزيابي شدند. نتايج نشان داد كه بيش‌ترين زيست‌توده و كارايي مصرف نيتروژن گياهان موردبررسي از كوددهي 100 درصد و تلقيح با باكتري در تك‌كشتي حاصل شد. هم‌چنين، LER كل با كوددهي (بين 51-28 درصد) و تلقيح (23 درصد) به‌طور معني‌داري بهبود يافت و در الگوهاي كشت 75:25 و 50:50 به‌ترتيب با مقادير 1.732 و 1.688 مزيت بالاتري نشان داد. در مقابل، كاهش كوددهي به ميزان 50 درصد در شرايط تلقيح باكتريايي، كارايي زراعي كود را به‌ويژه در تك‌كشتي شنبليله افزايش داد. كوددهي، كارايي مصرف نيتروژن كل را افزايش داد و تلقيح در نسبت‌هاي بالاي شنبليله منجر به حصول بيش‌ترين كارايي شد. نسبت كشت 75:25 شنبليله: سياهدانه در شرايط كاربرد 150 كيلوگرم اوره و تلقيح با باكتري با LER حدود 2 بهترين تركيب تيماري جهت حصول حداكثر بهره‌وري كلي بود. در موارد محدوديت در كاربرد كود نيز 50 درصد كوددهي و تلقيح با باكتري در همين نسبت كشت مي‌تواند قابل توصيه باشد. پژوهش حاضر نشان مي‌دهد كه كاربرد تلفيقي باكتري و كوددهي مي‌تواند كارايي كلي كشت مخلوط را افزايش دهد.