تأثير كودهاي شيميايي و ورمي ‏كمپوست بر برخي ويژگي‌هاي مورفولوژيكي و بيوشيميايي كينوا

به‌منظور ارزيابي بعضي ويژگي‌هاي مورفولوژيكي و بيوشيميايي گياه كينوا (Chenopodium quinoa)، آزمايشي به‌صورت كرت‏هاي خردشده در قالب طرح بلوك‏هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال زراعي 99-1398 در مزرعه پژوهشي دانشگاه زابل اجرا شد. در اين آزمايش عامل اصلي ورمي‏كمپوست در سه سطح (صفر، 5 و 10 تن در هكتار) و عامل فرعي كود شيميايي در چهار سطح (25، 50، 75 و 100درصد ميزان توصيه‌شده) در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه اثر ساده ورمي‏كمپوست بر صفات مورفولوژيكي شامل ارتفاع بوته، وزن هزاردانه، عملكرد بيولوژيك، عملكرد دانه و شاخص برداشت معني‏دار مي‏باشد. هم‌چنين اثر متقابل ورمي‏كمپوست و كود شيميايي بر ويژگي‌هاي شيميايي شامل پروتئين و رنگدانه‏هاي فتوسنتزي معني‏دار بود. بيش‌ترين ارتفاع بوته (47.75 سانتي‏متر)، وزن هزاردانه (2.56 گرم)، عملكرد دانه (1500.64 كيلوگرم در هكتار)، عملكرد بيولوژيك (3953.2 كيلوگرم در هكتار) و شاخص برداشت (38 درصد) از كاربرد 10 تن ورمي‏كمپوست در هكتار و بالاترين ميزان پروتئين و رنگدانه‏هاي فتوسنتزي از كاربرد تلفيقي 10 تن ورمي‏كمپوست و 50 درصد كود شيميايي (25 كيلوگرم در هكتار اوره، 50 كيلوگرم در هكتار سوپرفسفات‏تريپل و  50 كيلوگرم در هكتار سولفات‌پتاسيم) در هكتار حاصل شد. نتايج كلي اين آزمايش تأثير مثبت مصرف هم‌زمان كود ورمي‏كمپوست و كود شيميايي را بر ويژگي‌هاي مورفولوژيكي و شيميايي كينوا نشان داد. به‌طوربه‌طوري‌كه بيش‌ترين ميزان پروتئين و رنگدانه‏هاي فتوسنتزي از تيمار 50 درصد كود شيميايي و 10 تن ورمي‏كمپوست در هكتار به‌دست آمد. هم‌چنين بيش‌ترين ارتفاع بوته، عملكرد دانه، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت از مصرف 10 تن ورمي‏كمپوست در هكتار حاصل شد. مي‏توان نتيجه گرفت كه استفاده تلفيقي از كودهاي شيميايي و ورمي‏كمپوست مي‏تواند ضمن افزايش عملكرد كينوا باعث كاهش مصرف كودهاي شيميايي و در نتيجه كاهش آثار زيست‏محيطي ناشي از آن‌ها شود.