فراتحليل عوامل زراعي محدود كننده توليد علوفه شبدر در ايران

مطالعه حاضر به‌منظور جزئي‌سازي عوامل مديريتي تأثيرگذار و تأثيرپذير بر توليد علوفه شبدر در كشور و شناسايي عوامل محدودكننده آن انجام شد. در اين مطالعه داده‌هاي به‌دستبه‌دست‌آمده از 68 پروژه تحقيقاتي كه توسط سازمان تحقيقات، آموزش و ترويج كشاورزي طي سال‌هاي 1388 تا 1399 در سراسر كشور اجرا شده بود، با استفاده از روش فراتحليل (متاآناليز) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد تاريخ كاشت 3.31- درصد، روش كاشت 22.82- درصد، گونه 40.14+ درصد، ميزان بذر مصرفي (تراكم كاشت) 1.53+ درصد، تنش خشكي 16.16- درصد و مرحله فنولوژيكي برداشت علوفه 15.42- درصد از تغييرات عملكرد علوفه شبدر را توجيه نمودند. بنابراين، كاشت پاييزه در نيمه دوم شهريورماه، روش كاشت كرتي، انتخاب گونه شبدر برسيم (Trifolium alexandrinum) رقم توليدي كرج، ميزان بذر مصرفي 20-15 كيلوگرم در هكتار (براي توليد علوفه) و برداشت علوفه در مرحله فنولوژيكي 25-10 درصد گل‌دهي بوته‌ها، مهم‌ترين عوامل مديريتي و زراعي در افزايش توليد علوفه شبدر در مناطق سرد و معتدل است و رعايت نكردن يكي و يا مجموعه‌اي از اين عوامل باعث كاهش توليد علوفه شبدر و خلأ عملكرد خواهد شد. به‌طور كلي گونه، روش كاشت و تنش خشكي به‌ترتيب به‌عنوان مهم‌ترين عوامل تأثيرگذار بر عملكرد علوفه شبدر در ايران شناخته شدند.