بررسي ژنتيكي طول سنبله گندم نان در جمعيت متنوع حاصل از لاين Roshan-D-01 ×رقم روشن

هدف: هدف اين پژوهش بررسي ژنتيك اندازه سنبله در يك جمعيت ايزوژن نزديك براي صفات اندازه سنبله و تعداد سنبلچه در سنبله بود.روش پژوهش: در برنامه به‌نژادي گندم نان با هدف انتقال صفت ريشكداري از رقم مهدوي به روشن، در نسل دوم تلاقي برگشتي سوم (BC3F2) يك بوته با سنبله بزرگ مشاهده شد. اين بوته پس از چندين نسل خودگشني و گزينش براي طول سنبله خالص‌سازي شد و لاين Roshan-D-01 نام گرفت. پس از تلاقي برگشتي چهارم لاين Roshan-D-01 با والد تكراري (رقم روشن) و يك نسل خودگشني، يك جمعيت ايزوژن نزديك (BC4F2) براي طول سنبله ايجاد شد. طول سنبله و صفات مرتبط با آن در اين جمعيت در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه شهيد باهنر كرمان در سال زراعي 1400-1399 مطالعه شد.يافته‌ها: طول سنبله با وراثت‌پذيري 0.61 و پاسخ به گزينش 14.03 درصد، همبستگي منفي و معني‌داري با تعداد روز تا سنبله‌دهي (**0.44-=r) داشت. در صورتي كه با بقيه صفات همبستگي مثبت و معني‌دار نشان داد. بين صفات بررسي‌شده در اين مطالعه سطح برگ پرچم با وراثت‌پذيري عمومي 0.53 و همبستگي مثبت و معني‌دار با طول سنبله (**0.60=r) بيش‌ترين تنوع فنوتيپي و ژنوتيپي و پاسخ به گزينش را نشان داد.نتيجه‌گيري: همبستگي مثبت سطح برگ پرچم با صفات مرتبط با سنبله بيانگر اهميت اين صفت در بهبود عملكرد دانه گندم بود. جمعيت حاضر به‌دليل تنوع ژنتيكي بالا و تفكيك متجاوز مشاهده ‌شده، مي‌تواند به‌عنوان منبع ژنتيكي قابل اطميناني در برنامه‌هاي به‌نژادي گندم با هدف افزايش تعداد دانه در سنبله و بهبود پتانسيل عملكرد دانه مطرح باشد.