ارزيابي و بررسي اثر ريزگردهاي بياباني بر عملكرد كمي و كيفي پرتقال تامسون

به منظور ارزيابي تأثير ريزگردهاي بياباني بر عملكرد كمي و كيفي ميوه پرتقال، رقم تامسون، آزمايشي مزرعه اي در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در چهار تيمار و سه تكرار در سال 1399-1398 در دزفول اجرا گرديد. تيمارها شامل 1) گردوخاك جاده اي و ريزگرد بياباني، 2) ريزگردهاي بياباني، 3) شستشو پس از وقوع ريزگرد و 4) شاهد به دور از ريزگرد بودند. خصوصيات شيميايي و عملكردي درختان پس از اعمال تيمارها اندازه گيري شد كه شامل كلروفيل هاي a و b، محتواي آب نسبي برگ، تعداد ميوه، قطر و وزن ميوه، مواد جامد محلول ميوه و عملكرد نهايي درخت بودند. نتايج نشان داد كه در تيمارهاي گردوخاك جاده اي و تيمار ريزگرد بياباني كلروفيل a به ترتيب 21 و 11 درصد نسبت به شاهد كاهش يافت. همچنين كلروفيل b نيز به همين مقدار نسبت به شاهد كاهش يافت. قطر ميوه نيز در تيمار ريزگرد بياباني نسبت به شاهد 20 درصد كاهش يافت. تعداد ميوه در درخت نيز در تيمارهاي گردوخاك و ريزگرد بياباني نسبت به شاهد 22 و 20 درصد كاهش يافت. در عملكرد محصول هر درخت نيز در تيمارهاي گردوخاك جاده اي همراه با ريزگرد بياباني و تيمار دوم كه فقط ريزگرد بياباني بود، نسبت به شاهد به ترتيب 22 و 17 درصد كاهش يافت. مقايسه ميانگين توكي نشان داد كه اختلاف همه ي خصوصيات كمي و كيفي بين تيمارها معني دار بود و ريزگردها بر عملكرد درختان پرتقال تامسون اثر منفي و كاهشي مي گذارد؛ اما شستشوي درختان پس از وقوع ريزگردها باعث حذف اثرات ريزگرد بر عملكرد درختان شده و حتي نسبت به شاهد نيز افزايش يافت؛ به طوري كه شستشو باعث شد تا عملكرد محصول پرتقال نسبت به تيمارهاي اول و دوم گردوخاك جاده اي و ريزگرد و همچنين شاهد به ترتيب 40، 35 و 12 درصد افزايش يابد. مي توان نتيجه گرفت كه اگرچه ريزگردهاي بياباني و گردوخاك جاده اي موجب كاهش عملكرد ميوه پرتقال تامسون مي-شود، اما شستشوي آن باعث جبران خسارت شده و ازلحاظ اقتصادي نيز مقرون به صرفه خواهد بود.