• شماره ركورد
    1353581
  • عنوان مقاله

    ارزيابي تغييرات طول دوره‌هاي خشك فصلي با روش ارزيابي گام‌به‌گام سوارا (SWARA) در ايران

  • پديد آورندگان

    هاشمي عنا ، كرامت دانشگاه ياسوج - دانشكده ادبيات و علوم انساني - گروه جغرافيا

  • از صفحه
    143
  • تا صفحه
    156
  • كليدواژه
    تغيير اقليم , وزن دهي , بارش , خشكسالي , روش سوارا
  • چكيده فارسي
    به منظور بررسي رفتار فصلي طول دوره‌هاي خشك پايگاهي از داده‌هاي بارش در مقياس روزانه 44 ايستگاه سينوپتيك ايران و دوره‌آماري30 ساله (2018-1988) استفاده شد. بعد از يكپارچه‌سازي آماري داده‌ها، دوره‌هاي بلندمدت با تداوم بيش از 20 روز مبناي مطالعه قرار گرفتند. در گام بعدي براي تعيين وزن فصلي دوره‌ها از روش ارزيابي گام‌به‌گام  منطق فازي‌-‌عددي سوارا(SWARA)، استفاده شد. در چهار گام اساسي اهميت نسبي دوره‌هاي پرتكرار، وزن اوليه، وزن نهايي و نرمال شده دوره‌ها مشخص شد. اثرگذاري و وزن هركدام از معيارها با روش سوارا در محيط فازي نشان داد كه در مناطق غربي و شمالي كشور، بيشترين وزن اوليه در تبيين دوره‌ها را فصل زمستان و بهار و معيارهايي مانند برگشت‌پذيري و درصد احتمال رخداد دارا هستند. در تبيين نهايي نيز  اين دو فصل وزن بالايي داشتند. اين دو فصل بيش از 65 درصد وزن دوره‌ها در اين مناطق را تبيين مي‌كنند. در مناطق جنوبي و بخش‌هايي از مركز(اصفهان، شرق فارس و غرب كرمان)، فصل زمستان و پاييز بيش از 71 درصد وزن‌ دوره‌ها را تبيين مي‌كنند. در بين معيارهاي تبيين‌كننده وزن دوره‌ها نيز معيار برگشت‌پذيري و احتمال رخداد  بيش از 55 درصد وزن را به خود اختصاص داده است. تغييرپذيري معيارها در مناطق شمالي و مرطوب كشور از برگشت‌پذيري، تداوم و احتمال رخداد بيشتري برخوردار است. اين امر حاكي از اين امر است كه مرز مناطق خشك در آينده اقليم ايران به سمت مناطق شمالي جابه‌جا مي‌شود. مي‌توان اذعان نمود كه رفتار دوره‌هاي خشك بلندمدت بيشتر تابعي از دو معيار برگشت‌پذيري و احتمال رخداد آن‌هاست.
  • عنوان نشريه
    تحليل فضايي مخاطرات محيطي
  • عنوان نشريه
    تحليل فضايي مخاطرات محيطي