بررسي روند و تحليل فضايي تداوم دوره هاي گرم و سرد مبتني بر سناريوهاي SSPs در شمال غرب ايران

امروزه به دليل  گرمايش جهاني، خشكسالي و رخداد دوره هاي سرد و تنش هاي گرمايي، بررسي فرين هاي اقليمي داراي اهميت زيادي است. لذا در اين پژوهش به  پيش نگري بلند مدت تغييرات فرين هاي دمايي در شمال غرب ايران در دوره پايه (2014-1985) و سه دوره آينده نزديك(2050-2021)، آينده متوسط(2080-2051) و آينده دور(2100-2081) پرداخته شد. بدين منظور از  2 شاخص حدي دمايي شامل تداوم دوره گرم (WSDI) و تداوم دوره سرد (CSDI) و آزمون روند من كندال (Maan-Kendall) جهت بررسي تغييرات استفاده شد. براي پيش نگري تغييرات نمايه ها در دوره آينده  نيز پس از ارزيابي 7 مدل‌ گردش كلي  (GCMs) از سري مدل هاي گزارش ششم (CMIP6)  از دو مدل بهينه تحت سه سناريوي  خط سير مشترك اجتماعي- اقتصادي  شامل SSP3-7.0، SSP1-2.6  و  SSP5-8.5 بهره گرفته شد. توزيع فضايي روند تغييرات تداوم دوره گرم  در دوره پايه نشان داد كه هسته بيشينه آن در جنوب و جنوبغربي منطقه قرار دارد و با حركت به سمت شمال و شمال شرقي از ميزان آن كاسته مي شود.  تغييرات مكاني نمايه تداوم دوره سرد با هسته هاي بيشينه آن در نواحي غربي و اطراف درياچه اروميه و هسته هاي كمينه در نواحي مركزي و شمالي منطقه مشخص مي شود. بر اساس نتايج، ميانگين تداوم دوره گرم و تداوم دوره سرد در دوره پايه به ترتيب برابر با 5/53 و 3/80 روز در سال است كه  حداكثر و حداقل تداوم دوره گرم با 8/1 و 2/7 روز به ترتيب مربوط به  ايستگاههاي پيرانشهر و پارس آباد و حداكثر و حداقل تداوم دوره سرد  نيز با 5/7 و 1/32 روز مربوط به ايستگاههاي زرينه و مريوان است. بررسي روند تغييرات نيز نشان داد كه در بيشتر ايستگاهها نمايه  WSDI داراي روند افزايشي است كه اين روند در برخي ايستگاهها معني دار شده است ولي  نمايه CSDI داراي روند كاهشي و درهيچ كدام از ايستگاهها معني دار نشده است.  ارزيابي مدل هاي مختلف با شاخص هاي خطاسنجي مختلف نيز نشان داد كه مدل هاي MRI-ESM2-0 و MPI-ESM1-2-L بهترين عملكرد را در شبيه سازي فرين هاي دمايي در منطقه مورد مطالعه دارند. توزيع روند تغييرات در دوره آينده نيز نشان داد كه نمايه WSDI  در بيشتر ايستگاهها و بر اساس هر سه سناريو به ويژه سناريوي SSP5-8.5  داراي روند افزايشي خواهد بود ولي روند CSDI در بيشتر ايستگاهها كاهشي و براساس سناريوهاي SSP3-7.0 و SSP5-8.5 معني دار خواهد بود.