تحليل زماني و مكاني تغييرات كيفي آب زيرزميني دشت فرادنبه و ارزيابي قابليت استفاده از آن در مصارف كشاورزي طي سال‌هاي 1398-1370

زمينه و هدف: امروزه با توجه به محدود بودن منابع آب زيرزميني و افزايش روزافزون جمعيت و رشد كشاورزي و صنايع، بهره برداري بهينه از آبهاي زيرزميني نيازمند توجه بيشتري است. در اين پژوهش به بررسي تغييرات زماني و مكاني كيفيت منابع آب زيرزميني دشت فرادنبه واقع در استان چهارمحال و بختياري و قابليت آن براي استفاده در مصارف كشاورزي پرداخته شده است. مواد و روش ها: بدين منظور، از سري زماني متغيرهاي كيفي برداشت شده از 7 ايستگاه نمونه برداري (شامل 6 چاه و يك چشمه) در سطح دشت فرادنبه در طي دوره آماري 29 ساله (1398-1370) استفاده شد. روند تغييرات متغيرهاي كيفي آب زيرزميني اين دشت با استفاده از آزمون ناپارامتري مان-كندال اصلاح شده (پس از حذف كامل اثر خودهمبستگي) مورد بررسي قرار گرفت. همچنين براي هر سري زماني، شيب خط روند با استفاده از تخمين گر شيب Sen محاسبه شد. به منظور ترسيم نقشه هاي پهنه بندي متغيرهاي كيفي از روش Kriging در محيط نرم افزار Arc GIS استفاده شد. در نهايت، قابليت استفاده آب زيرزميني دشت فرادنبه براي مصارف كشاورزي با استفاده از دياگرام USSL مورد بررسي قرار گرفت. يافته ها: مقايسه نقشه هاي پهنه بندي متغيرهاي كيفي نشان داد كه كيفيت آب زيرزميني اين دشت طي سال هاي اخير به خصوص در بخش هاي مركزي دشت كاهش يافته است. همچنين نتايج حاصل از دياگرام USSL حاكي از كاهش كيفيت آب زيرزميني براي مصارف كشاورزي مي باشد. نتيجه گيري: با توجه به گسترش اراضي كشاورزي در اين دشت، استفاده بي رويه از منابع آب زيرزميني، كودها و سموم شيميايي مي تواند منابع آبي موجود در منطقه را از نظر كمي و كيفي در معرض تهديدي جدي قرار دهد. همچنين استفاده از پساب هاي صنعتي و شهري براي آبياري به دليل ايجاد تغييرات نامطلوب بر خاك و احتمال نشت اين آلاينده ها به آب زيرزميني، بخصوص در مناطق مركزي دشت، مي تواند در درازمدت اثرات نامطلوبي را بر چرخه حيات اين منطقه داشته باشد.