ارزيابي سلامت اكوسيستم آبي زاينده رود

زمينه و هدف: آلاينده هاي فلزات سنگين در رودخانه‌ها يكي از نگراني هاي جدي محيط زيستي در اكوسيستم هاي آبي است و رسوبات به عنوان يك شناساگر محيطي، توانايي قابل قبولي در بيان ميزان آلودگي محيط به فلزات سنگين دارند. بنابراين با هدف ارزيابي سلامت اكوسيستم آبي به بررسي آلودگي، با استفاده از شاخص‌هاي رسوب پرداختيم. مواد و روش‌ها: در اين پژوهش از رسوبات رودخانه‌ي زاينده رود در 17 ايستگاه نمونه‌برداري شد و فلزات سرب، روي، آهن، كادميوم، كبالت، نيكل، مس و كروم به روش هضم اسيدي و اندازه‌گيري با دستگاه جذب اتمي مورد بررسي قرار گرفت. همچنين شاخص‌هاي زمين انباشتگي، شاخص آلودگي نمرو و پتانسيل خطر اكولوژيكي محاسبه گرديد. يافته‌ها: ميانگين غلظت فلزات در رسوبات به ترتيب آهن1762.92 ، نيكل201.52، روي 44.07، كبالت 23.36، مس 28.67،  سرب11.51، كروم 10.109 و كادميوم0.87 برحسب mg/kg بدست آمد. براساس شاخصIgeo، ميانگين غلظت عناصر كروم، آهن، مس، روي و سرب در تمام ايستگاه‌ها از ميانگين پوسته زمين پايين تر و غلظت نيكل و كادميوم در تمام ايستگاه ها بالاتر از مقدار پس‌زمينه، شناسايي شدند. در همه ايستگاه ها نيز شاخص پتانسيل خطر اكولوژيكي كادميوم نسبت به ساير عناصر، بيشتر است. نتيجه‌گيري: با توجه به وضعيت رسوبات رودخانه به لحاظ آلودگي به كادميوم و خطر اكولوژيكي بسيار بالاي آن و همچنين ميزان نيكل، لازم است پايش رودخانه و موجودات زنده آن به منظور ارزيابي خطر سلامتي و اكولوژيكي آن، به صورت جامع و با رويكرد بررسي روند تغييرات مكاني و زماني آلودگي فلزات سنگين در آب و رسوبات رودخانه مورد توجه قرار گيرد.