اثرات ناامني بذر كالاهاي اساسي بر امنيت غذايي

امنيت بذر به معناي دسترسي كشاورزان به بذر كافي تمام محصولات به مقادير مناسب و با كيفيت خوب در همه زمان‌ها به‌ويژه در فصل كشت در شرايط خوب و بد است. در غير اين صورت كشور با ناامني بذر مواجه مي‌شود. بيشترين واردات بذر گندم از فروردين سال 1395 تا شهريور سال 1401، در سال 1396 به ارزش 286.7 هزار دلار و وزن 249.9 تن بود. بيشترين بذر جو در سال 1399 به ارزش 251.4 هزار دلار و مقدار 171.2 تن وارد كشور شد. كمترين مقدار بذرهاي جو و گندم وارداتي نيز در سال 1400 هم‌زمان با واردات بيشترين مقدار بذر آفتاب‌گردان صورت گرفت. در سال 1398، بيشترين ارزش وارداتي بذر دو كالاي اساسي كلزا و ذرت به ترتيب 10.2 و 16.4 ميليون دلار بود. مجموع وزني و ارزش واردات بذر سويا از فروردين سال 1395 تا شهريور سال 1401، به ترتيب 2.05 تن و 4 هزار دلار بوده است. مجموع وزني و ارزش واردات بذر برنج در 6 سال يادشده به ترتيب 0.7 ميليون تن و 9 ميليون دلار بوده است. كمبود بذر در زمان كشت يا استفاده از بذرهاي نامناسب باعث كاهش عملكرد و توليدات بخش كشاورزي به‌ويژه كالاهاي اساسي، كاهش سود و درآمد كشاورزان و صاحبان مزارع، افزايش واردات بذر كالاهاي اساسي و درنهايت، مصرف بيش از حد نهاده‌ها و منابع طبيعي مانند آب مي‌شود. در راستاي تأمين امنيت غذايي و حل چالش‌هاي تأمين و توزيع بذر محصولات كشاورزي به‌ويژه بذر كالاهاي اساسي، راهكارهاي ارتقاي دانش و آگاهي كارشناسان بخش كشاورزي با كلاس و كارگاه‌هاي آموزشي در وزارتخانه، كنترل و نظارت بر واردات و توزيع بذر كالاهاي اساسي، تخصيص بودجه در راستاي تدوين گزارش‌هاي امنيت غذايي پس از بازديد نزديك از مزارع و آشنايي بيشتر با مشكلات كشاورزان، بازبيني مديريتي انبارهاي بذر براي تحويل و توزيع به‌موقع ميان كشاورزان در فصل كاشت، حمايت از شركت‌هاي دانش‌بنيان فعال در حوزه مهندسي ژنتيك براي توليد بذر، توسعه و گسترش همكاري‌هاي بين‌المللي در زمينه توليد بذر با سازمان‌ها و مؤسسات تحقيقاتي و پژوهشي كشورهاي موفق پيشنهاد مي‌شود.