ساختار روايي داستان سنگر و قمقمه‌هاي خالي نوشته بهرام صادقي

هر نويسنده‌اي براي بيان انديشه‌ها و مفاهيم خود از روش، طرح و شيوه‌ خاصي براي روايتگري استفاده مي‌كند. بهرام صادقي از نويسندگان نسبتاً كم‌كار دوره‌ معاصر است كه آثاري اندك از او بر جاي مانده؛ اما تأثيري ماندگار بر داستان‌نويسي فارسي داشته است. داستان كوتاه سنگر و قمقمه‌هاي خالي در مجموعه داستاني به همين نام منتشر شده كه نويسنده در آن از شيوه‌ فراداستان براي روايت استفاده كرده است. تكرار و يكنواختي، ژرف‌ساخت غالب اين داستان است كه نويسنده آن را به كمك نمادها و نشانه‌هاي درون‌متني و با حربه‌ طنز در طول داستان گسترده است. نام و كنش شخصيت‌ها نيز در همين راستا و در خدمت ساختار روايي داستان است. در اين مقاله براساس روايت‌شناسي ساختاري به تحليل پيوند ميان طرح، ژرف‌ساخت و شيوه‌ روايتگري صادقي در داستان سنگر و قمقمه‌هاي خالي پرداخته‌ايم. چگونگي استفاده‌ نويسنده از اين شكل خاص روايتگري به كمك ساير عناصر و نشانه‌هاي درون‌متني به تشكيل ساختاري مدرن انجاميده است. توجه ويژه به روايت و فراداستان‌بودن داستان كه حاصل نقض چارچوب‌هاست، شريك‌كردن خواننده در روايت داستان و محول‌كردن بخشي از وظايف راوي به او، مباهات به فرم و ترديد در واقعيت داستاني ازطريق حرف‌زدن راوي فراداستان با خواننده، از نشانه‌هاي تمايل نويسنده به اين ساختار است.