بررسي فيتوشيميايي و آنتي اكسيداني پنج رقم از گياه دارويي Humulus Lupulus L.در مناطق مختلف استان گلستان

به منظور بررسي تأثير محيط بر ميزان تركيبات فنولي، فلاونوئيدي، خواص آنتي‌اكسيداني و خصوصيات فيتوشيمايي اسانس پنج رقم گياه رازك (Humulus Lupulus L.) در چهار منطقه استان گلستان (گرگان، علي‌آباد، گاليكش و آزادشهر)، آزمايشي به صورت طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در سال زراعي 1401-1400 انجام شد. تهيه عصاره ميوه به روش خيساندن با استفاده از حلال استون انجام و محتواي فنولي و فلاونوئيـدي بـه‌ترتيـب بـا روش هـاي معـرف فولين_ سيوكالتيو و رنگ‌سنجي كلريد آلومينيوم، فعاليت آنتي اكسيداني با روش 2و2-دي‌فنيل 1-پيكريل‌هيدرازيل (DPPH) سنجيده شد. اسانس‌گيري ميوه به روش تقطير با آب (طرح كلونجر) و شناسايي تركيب‌هاي موجود در اسانس با كروماتوگراف گازي متصل شده به طيف سنج جرمي (GC/MS) انجام شد. درمجموع 32 تركيب شامل تركيبات بتا- اسيد، آلفا- اسيد، كو- هومولون، محتواي روغن، كاريوفيلن، هومولون و مايرسن عمده‌ترين اجزاي تشكيل دهنده اسانس‌ها بودند. رقم كسكيد در منطقه گرگان از نظر محتواي فنولي، فلاونوئيـدي و فعاليت آنتي‌اكسيداني بيش ترين ميزان را داشت كه مي تواند به شرايط آب و هوايي منطقه و پتانسيل بالاتر اين رقم در توليد تركيبات ثانويه مرتبط باشد. همچنين تمامي رقم ها در منطقه گرگان، داراي محتوي تركيبات ثانويه بالاتري نسبت به ساير مناطق بودند. از بين رقم هاي كشت شده نيز در ابتدا رقم كسكيد و سپس سنتنيال در تمامي مناطق كشت، بيش ترين مقدار را داشتند. بنابراين براي دستيابي به تركيبات ثانويه بيش تر، مي توان كشت رقم كسكيد را در منطقه گرگان توصيه نمود. از طرفي رقم ناگت در گاليكش كم ترين ميزان تركيبات ثانويه را داشت كه مي تواند به پتانسيل پايين تر اين رقم در توليد تركيبات ثانويه و شرايط آب و هوايي منطقه گاليكش مرتبط باشد كه داراي ارتفاع بيش تر بوده و روي توليد محتوي تركيبات ثانويه اثر منفي دارد. بنابراين، با توجه به تأثير شرايط مختلف اكولوژيكي بر تركيبات دارويي گونه‌هاي مختلف رازك، توصيه مي‌شود تأثير ساير عوامل مانند نوع خاك رويشگاه‌ نيز مورد ارزيابي قرار گيرد.