بررسي ويژگيهاي فيزيولوژيكي و فيتوشيميائي 4 گونه مختلف از جنس گياه داروئي Alcea spp. جمع آوري شده از مناطق مركزي ايران

مطالعه اخير با توجه به غني بودن گياه Alcea L.. از نظر متابوليت هاي ثانويه، با هدف اندازه گيري و مقايسه تركيبات موثره و بررسي ارتباط بين اين تركيبات و خاصيت آنتي اكسيداني، درگل و ريشه گياه ختمي انجام گرفت. بذر 22 اكوتيپ مختلف از گياه ختمي از استان‌هاي اصفهان، چهارمحال و بختياري، لرستان و مركزي جمع‌آوري و در قالب طرح بلوك كامل تصادفي در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه شهركرد، در تابستان 1397،كشت گرديد. نمونه‌هاي هرباريومي براي هر اكوتيپ تهيه و براي شناسايي به موسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع كشور منتقل شدند كه نهايتا 4 گونه A. rufecense،A. schiraziana ، A.lavateriflora وA. rechingeri شناسائي گرديد. صفات فيزيولوژيكي (درصد عصاره، موسيلاژ گل و موسيلاژ ريشه) اكوتيپ ها اندازه گيري شدند. صفات فيتوشيميائي گل (محتواي فنول، فلاوونوئيد، آنتوسيانين كل و فعاليت آنتي‌اكسيداني) اكوتيپ‌ها نيز با روش اسپكتروفتومتري اندازه‌گيري گرديدند. نتايج حاصل از تجزيه واريانس داده‌ها حاكي از تفاوت‌ معني‌دار بين گونه‌ها و اكوتيپ‌ها در سطح احتمال 1 درصد بود. نتايج مقايسه ميانگين صفات بيشترين درصدعصاره، موسيلاژ، محتواي فنول و فلاوونوئيد كل گل را در گونه A.rufecense و بيشترين موسيلاژ ريشه، محتواي آنتوسيانين كل و كمترين IC50 گل را در گونه A.lavateriflora، نشان داد. همچنين بيشترين درصد عصاره گل، موسيلاژ گل، موسيلاژ ريشه و محتواي فلاوونوئيد كل گل به ترتيب در اكوتيپ هايSch6 ، Ruf1، Rec3 و Sch4 و بيشترين محتواي فنول و آنتوسيانين كل و كمترين  IC50 گل در اكوتيپ  Lav4مشاهده گرديد. بنابراين مي‌توان از مطالعات فيزيولوژكي و فيتوشيميائي در كنار مطالعات مورفولوژيكي براي تشخيص دقيق‌تر گونه‌ها، استفاده نمود. همچنين مشخص گرديد اين گياه منبع بسيار غني و مقرون به صرفه‌اي از موسيلاژ و تركيبات آنتي‌اكسيدان مي‌باشد. كه با انتخاب صحيح گونه و اكوتيپ مي‌توان به بالاترين ميزان تركيبات ياد شده، دست يافت.