شناسايي و بررسي بيماري‌زايي قارچ‎هاي همراه با سرخشكيدگي و زوال درختان زبان گنجشك در شهرستان‌هاي اردبيل و نمين

درختان زبان گنجشك (Fraxinus spp.) يكي از مهم ترين درختان زينتي در فضاي سبز شهرها هستند. به منظور شناسايي قارچ‌هاي همراه با زوال و سرخشكيدگي اين درختان، از شاخه، تنه و ريشه دو گونه زبان گنجشك (زبان گنجشك اروپايي با نام علمي F. excelsior و درخت وَن با نام علمي F. rotundifolia) در شهرهاي اردبيل و نمين، طي تابستان و پاييز 1397 و 1398 نمونه‎برداري به عمل آمد. در كل از 60 نمونه جمع آوري شده، تعداد 81 جدايه قارچي جداسازي شد. جدايه‎ها ابتدا بر اساس ويژگي‌هاي ريخت‎شناختي شناسايي و گروه بندي شدند. شناسايي برخي از گونه‏هاي جنس Fusarium و Neocosmospora با استفاده از داده‎هاي مولكولي به دست آمده از تكثير ژن tef-1α و همچنين آغازگرهاي اختصاصي گونه مورد تاييد قرار گرفت. در مجموع، 21 گونه قارچي از درختان بيمار جداسازي و شناسايي شد كه از مهمترين آنها مي توان به جنس هاي Alternaria، Chaetomium،Clonostachys ،Cytospora ، Fusarium، Microascus،Microsphaeropsis ، Neocosmospora، Peyronellaea و Phialophora اشاره نمود. گونه‎هاي Neocosmospora solani، Cytospora chrysosperma و F. oxysporum به ترتيب بالاترين فراواني را داشتند. آزمون بيماريزايي به روش شاخه بريده براي گونه هاي F. cerealis، F. equiseti، F. oxysporum و N. solani روي شاخه هاي بريده و جوان زبان گنجشك و در مورد C. chrysosperma روي شاخه بريده و همچنين نهال دو ساله زبان گنجشك در گلخانه انجام شد. تمام گونه‌هاي مايه زني شده (به غير از F. cerealis و F. equiseti) بعد از گذشت يك ماه باعث تغيير رنگ بافت چوب در محل مايه‏زني شدند. گزارش اغلب گونه‎هاي شناسايي شده در اين پژوهش از روي زبان گنجشك براي دنيا و ايران جديد است. همچنين گونه F. denticulatum براي مايكوبيوتاي ايران جديد است.