شناسايي لاين‌هاي برگرداننده باروري مناسب براي توليد برنج (.Oryza sativa L) هيبريد

از اولويت هاي اصلي در توليد برنج هيبريد، شناسايي لاين هاي برگرداننده باروري مناسب است. به منظور شناسايي لاين هاي برگرداننده باروري مناسب و ارزيابي برنج هيبريد، 36 ژنوتيپ نسل اول از تلاقي دو لاين نرعقيم سيتوپلاسمي جلودارA و نداA به عنوان لاين مادري با 13 لاين از ارقام محلي و چهار لاين برگرداننده باروري خارجي به عنوان لاين پدري، طي دو سال 1398 و 1399 در مزرعه تحقيقاتي پژوهشكده ژنتيك و زيست فناوري كشاورزي طبرستان بدست آمده و در سال دوم، نتاج حاصل همراه با رقم ندا و جلودار در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار كشت شدند. نتايج مقايسه ميانگين ها براي صفات نتاج نشان داد كه بيشترين ميزان باروري و عملكرد دانه متعلق به هيبريدهاي H33 ، H30 ، H29 ، H28 و H27 بود كه به ترتيب حاصل از تلاقيIR68078-15-2-1-2-2-R/JelodarA IR68078-15-2-1-2-2-R/NedaA ، IR65622-151-1-2-2-2R/JelodarA IR65622-151-1-2-2-2R/NedaA و IR86403-5-5-2-1-1-1-1-1R/JelodarA بودند. از بين نشانگرهاي ريزماهواره (RM 171 ، RM 490 و RM 3148) همبسته با ژن برگرداننده باروري Rf3 و Rf4 براي گزينش هيبريدهاي برتر، نشانگر RM 3148 براي هيبريدهاي حاصل از تلاقي ارقام پدري IR68078-15-2-1-2-2-R ، IR65622-151-1-2-2-2R و IR86403-5-5-2-1-1-1-1-1R با لاين نرعقيم جلودار A داراي الگوي نواري مشابه شاهد برگرداننده باروري بود و هيبريدهاي H27 ، H29 و H33 نيز داراي هر دو الگوي نواري، يعني هتروزيگوت بوده و براساس اين نشانگر احتمالا داراي ژن Rf4rf4 بودند. نشانگر RM 171 نشان دهنده حضور احتمالي ژنRf4 #160;را در لاين هاي IR68078-15-2-1-2-2-R و IR65622-151-1-2-2-2R بوده و هيبريدهاي آن ها نيز هتروزيگوت بودند. براساس نتايج اين تحقيق، بهترين رقم برگرداننده باروري براي نرعقيم نداA، لاين IR65622-151-1-2-2-2R و براي نرعقيم جلودارA لاين هاي IR68078-15-2-1-2-2-R و IR86403-5-5-2-1-1-1-1-1R بودند كه از آن ها مي توان در برنامه توليد برنج هيبريد استفاده كرد.