خانواده‌هاي معيار و نوظهور در نظام‌هاي حقوقي ايران و آمريكا

خانواده در زمان‌هاي مختلف و جغرافياي گوناگون، معنايي منحصربه ‌فرد داشته كه بعضاً در طول زمان، دچار تغيير و تطوّراتي شده است. لذا تبيين ساختار و مفهوم خانواده معيار و همچنين خانواده‌هاي نوظهور و منحرف از معيار، حائز اهميّت فراواني مي‌باشد. پيدايش خانواده‌هايي با ساختارهاي متفاوت مانند همباشي، خانواده همجنس، ازدواج با خود، ازدواج با اشيا، ازدواج با حيوانات و همچنين خانواده تك‌والد، كه از آنها با عنوان خانواده‌هاي نوظهور و نامتعارف ياد مي‌شود، يكي از چالش‌هاي خانواده در دنياي امروزي است. بررسي‌هاي صورت‌گرفته نشانگر آن است كه تعريف جامعي كه خانواده مطلوب اسلامي ـ ايراني را در نظام حقوقي ايران تبيين نمايد، وجود ندارد و همين خلأ موجب مصادره اين ساختار براي اهداف مورد نظر شده است. مقاله حاضر در نظر دارد ضمن بررسي ساختار و مفهوم خانواده معيار در دو نظام حقوقي ايران و آمريكا، با رويكردي آماري به تبيين ساختار، مفهوم و مصاديق خانواده‌هاي نوظهور، بالأخص در ايالات متحده آمريكا بپردازد. اين تحقيق از نظر روش، از نوع اسنادي ـ كتابخانه‌اي و از حيث هدف، بنيادي ـ كاربردي است. يافته‌هاي اين تحقيق نشان داد كه خلأ جدّي در تبيين خانواده معيار در قوانين ايران وجود دارد. در مباحث فقه اسلامي و رهنمودهاي ژرف مقام معظم رهبري، مؤلّفه‌هاي بسياري براي خانواده معيار در قالب اصول حاكم بر خانواده معرفي شده است؛ ليكن اين مؤلّفه‌ها در اسناد بالادستي و قوانين اجرايي كشور جايگاهي ندارد. از سوي ديگر، تمامي قوانين خانواده آمريكا، چه در سطح فدرال و چه در سطح ايالت‌ها، اگرچه به‌لحاظ كمّي، حجم بالايي دارد، به‌لحاظ محتوايي، با رويكرد اومانيستي و بدون در نظر گرفتن ارزش‌هاي انساني مي‌باشد. اين قوانين تا جايي پيش رفته است كه در بسياري از ايالت‌هاي آمريكا، خانواده همجنس و ديگر اقسام خانواده‌هاي نوظهور به رسميّت شناخته شده‌اند و اعضاي آنها حقوق قانوني‌ دارند.