طراحي الگوي مشاركت شهروندان در خط مشي هاي نظام آموزشي و پرورشي ايران

آموزش و پرورش ايران در دهه اخير با چالش ‌ها و مشكلات فراواني در حوزه برنامه‌ريزي، بهره‌وري و تعامل ميان ذي ‌نفعان مواجه بوده‌است اما مي‌توان از طريق تحول خط‌ مشي‌ ها با رويكرد جلب اعتماد والدين و جذب مساعي ايشان رويكردي نوين به مسائل اين حوزه داشت. اين پژوهش با هدف مدلسازي مشاركت شهروندان در خط‌مشي‌هاي نظام آموزشي و پرورشي ايران انجام گرفته‌است. راهبرد اجراي اين پژوهش، راهبرد چندروشي مي‌باشد. در مرحله اول از روش كيفي فراتركيب براي شناسايي مقوله‌هاي اصلي مشاركت استفاده گرديد. يافته‌هاي حاصله از روش فراتركيب حاكي از وجود مقوله‌هاي توانمندي شهروندان، باورشهروندان، عدالت، گردش اطلاعات، كميت و كيفيت اطلاعات، تشكيلات اجرائي، حمايت قانوني، عوامل اجتماعي و پيامد خط‌مشي‌هاي پيشين بوده است. بعد از آن به منظور تبيين ساختار روابط بين عوامل و ارائه الگو، از روش مدلسازي ساختاري-تفسيري استفاده شد كه شكلي پنج سطحي نمايان گرديد. بهترين تفسير براي اين مدل را مي توان نردباني بيان نمود كه لازمه ورود به هر مرحله اطمينان از قابليت اتكا به مرحله قبلي آن است. پيامد خط‌مشي‌هاي پيشين و عوامل اجتماعي سرآغاز، تكيه‌گاه و انرژي اوليه جامعه براي روندهاي حقوقيست؛ حمايت قانوني لازمه ايجاد فرهنگ مشاركتي در فضاي افكار عمومي و ساختار اداري دستگاه تعليم و تربيت است؛ عدالت و انصاف، نمود تحقق فرهنگ مشاركتي در جامعه است كه بعد از آن مي‌توان روي روندهاي شهروندي حساب ويژه باز نمود. مدل نهايي پژوهش نيازمند برخورد متوازن با نگاه علي اما با رويكرد فرهنگي به عوامل است تا بتوانيم بلوغ مشاركتي در نظام تعليم و تربيت را شاهد باشيم.