كاربرد مدل ملتز در بررسي نقش بهره‌وري بنگاه‌هاي توليدكنندۀ سيمان در صادرات سيمان

با توجه به اهميت توسعۀ صادرات غيرنفتي در كشور، بخش صنعت محرك اصلي رشد و توسعۀ اقتصادي و افزايش صادرات محسوب مي‌شود؛ لذا در اين پژوهش به بررسي بازار صادرات سيمان ايران به‌عنوان يكي از صنايع پايه و راهبردي پرداخته شده است. هدف اين پژوهش بهره‌مندي از مدل ملتز براي بررسي تأثير بهره‌وري در كنار متغيرهاي مالي (شدت سرمايه و بدهي) و نرخ ارز برروي رشد صادرات بنگاه‌هاي توليدكنندۀ سيمان ايران طي دورۀ 1399-1382 است. بدين‌ترتيب با استفاده از مدل سولو، داده‌هاي پانل، روش FGLS، ابتدا بهره‌وري هر بنگاه محاسبه شد. سپس با استفاده از روش PMG، تأثير كوتاه‌مدت و بلندمدت بهره‌وري بنگاه بر رشد صادرات بنگاه‌هاي توليدكنندۀ سيمان ايران برآورد گرديد. در ادامه نيز، تأثير متغيرهاي ساختار مالي بنگاه و نرخ ارز در كنار بهره‌وري بنگاه‌ها برآورد شد. نتايج نشان مي‌دهد در كوتاه‌مدت بهره‌وري و متغيرهاي نسبت بدهي، شدت سرمايه و نرخ ارز بازار ازاد بر رشد صادرات بنگاه‌ها ‌تأثير ندارد، اما در بلندمدت بهره‌وري و ساير عوامل مؤثر تأثير معناداري بر رشد صادرات بنگاه‌ها داشته است؛ لذا، بهره‌وري شرط لازم و نه كافي براي صادارت سيمان بنگاه‌ها در ايران است؛ همچنين، با درنظر گرفتن يك آستانۀ بهره‌وري براي كشور عراق به‌‌عنوان مهم‌ترين كشور مقصد سيمان ايران ازميان ساير كشورها، رابطۀ مثبت بين بهروري بالاتر از آستانۀ بنگاه‌هاي صادركنندۀ سيمان و ميزان صادرات آن‌ها به كشور عراق گوياي كاربرد مدل ملتز در صادرات سيمان ايران است.