مطالعه و بررسي سفال هاي ساساني محوطۀ باستاني ويگل (آران و بيدگل)

محوطۀ باستاني ويگل يكي از بزرگ‌ترين محوطه‌هاي تاريخي-اسلامي استان اصفهان با مساحتي حدود 450 هكتار است. در اين محوطه علاوه‌بر وجود ساختارهايي غيرمنقول مانند سازه‌هاي معماري، حجم قابل‌توجهي از سفال نيز به‌چشم مي‌خورد. پژوهش حاضر ضمن آگاهي از اهميت محوطه‌ و داده‌هاي سفالي آن، به‌ويژه در قرون اوليه و ميانۀ اسلامي، تنها بررسي سفال‌هاي ساساني اين محوطه را مدنظر دارد؛ براين اساس، در وهلۀ نخست، اين پرسش مطرح مي‌گردد كه وضعيت گونه‌شناسي و طبقه‌بندي سفال‌هاي ساساني محوطۀ ويگل چگونه است و تا چه حد مي‌توان اشكال سفالي آن را با ساير محوطه‌هاي ساساني مقايسه كرد؟ هم‌چنين تنوع تزئينات به‌كار رفته در سفال‌هاي اين محوطه چگونه است؟ بدين‌منظور از مجموع كل سفال‌هاي جمع‌آوري شده در بررسي روشمند و شبكه‌بندي محوطه در سال 1386، تعداد 98 قطعه از سفال‌هاي ساسانيِ ويگل در راستاي پاسخ به پرسش‌هاي فوق انتخاب و مورد مطالعۀ دقيق قرار گرفت. روش پژوهش اين نوشتار نيز توصيفي-تحليلي است. بدين‌ترتيب، ابتدا توضيحاتي درمورد محوطه داده شده و سپس گونه‌شناسي، طبقه‌بندي و گاهنگاري آورده شده است. نتايج اين پژوهش نشان‌داد كه داده‌هاي مذكور تنها شامل گونۀ ساده و بدون لعاب مي‌شود. ازلحاظ شكلي، اين سفال‌ها شامل انواع كاسه، تغار، كوزه، خمره، ديگچه، ظروف مسطح، درپوش، ظروف آبريز و دسته‌دار مي‌شود كه با ساير محوطه‌هاي ساساني غرب، شمال‌شرق، جنوب و مركز فلات ايران قابل‌مقايسه است. از نظر تزئينات نيز سفال‌هاي اين محوطه، نمونه‌هاي متنوعي مانند انواع تزئين كنده، افزوده، فشاري، طنابي و تركيبي را نشان مي‌دهد؛ با اين‌حال آن‌چه در تزئينات سفال‌هاي ساساني ويگل بسيار قابل‌توجه است، تنوع نقوشِ تزئيني استامپي (مهرهاي مسطح) است كه نشانگر متداول بودن يك سنت بومي و محلي در ايجاد اين‌گونه از نقوش است.