طبقه ‌بندي و گونه ‌شناسي سفال‌ هاي ساساني محوطۀ جهانگير استان ايلام

سفال به ‌عنوان يكي از يافته‌هاي باستان ‌شناسي در شناخت دوره‌هاي فرهنگي نقش پُراهميتي را ايفا مي‌نمايد. محوطۀ جهانگير واقع‌در استان ايلام و يكي از محوطه‌هاي ساساني غرب ايران است. در فصل سوم كاوشِ محوطۀ جهانگير سفال‌هاي شاخصي از دورۀ ساساني به‌دست آمد كه براي اين پژوهش ازميان صدها قطعه سفال به‌دست آمده، 92 قطعه سفال انتخاب شد. هدف اصلي اين پژوهش معرفي و طبقه‌بندي سفال‌هاي ساساني محوطۀ جهانگير است. در پژوهش حاضر سفال‌هاي به‌دست آمده از محوطۀ جهانگير برمبناي مشخصات فني و شكل مورد طبقه‌بندي، گونه‌شناسي و سرانجام گاهنگاري (مطالعات‌مقايسه‌اي و آزمايشگاهي) قرارگرفتند؛ ماهيت پژوهش بنيادي با رويكرد توصيفي-تحليلي است. داده‌هاي پژوهش نيز به‌روش كتابخانه‌اي و ميداني جمع‌آوري شد. پرسش‌هاي طرح شده در اين پژوهش عبارتنداز: مجموع سفالي محوطۀ جهانگير به كدام بازۀ زماني از دورۀ ساساني قابل انتساب است؟ و سفال‌هاي محوطۀ جهانگير از نظر سبك بيشتر منطقه‌اي است يا سبكي فرامنطقه‌اي در آن قابل مشاهده است؟ نتايج آزمايشگاهي انجام‌شده به‌روش گرماليان (ترمولومينسانس) روي سفال‌هاي جهانگير، نشان از انتساب اين محوطه به نيمۀ دوم قرن ششم ميلادي دارد؛ علاوه‌بر اين با انجام مقايسات تطبيقي مشخص شد كه سفالينه‌هاي ساساني محوطۀ جهانگير با محوطه‌هاي اواخر اين دوره همساني نسبي دارند. هم‌چنين سفالينه‌هاي اين محوطه با محوطه‌هايي هم‌چون: اولتان‌قالاسي مغان، ماه‌نشان زنجان، قلعه‌يزدگرد، قصرابونصر، حاجي‌آباد، شوش، محوطه‌هاي ساساني شناسايي شده در بررسي‌هاي شمال خوزستان، مياناب شوشتر، بوشهر، رأس‌الخيمه، تل ماهوز، ابوشريفه، كيش و برگوتيات در عراق قابل‌مقايسه هستند و علاوه‌بر تأثيرات سبك منطقه‌اي، بيشترين شباهت را با حوزۀ فرهنگي جنوب‌غرب و جنوب‌ ايران داراست.‌