كاركرد حقوقي اميدنامه در بورس و بازار اوراق بهادار

ارتباط اميدنامه با نهادهاي متعدد بازار سرمايه؛ ازجمله مقام ناظر، بورس‌ها، برخي نهادهاي مالي، ناشران اوراق بهادار و سرمايه‌گذاران، مستند مزبور را محمل حقوق و منشأ تكاليف متعددي مي‌كند. در نوشتار حاضر كاركردهاي اميدنامه براي فعالان مربوط در بورس و بازار اوراق بهادار را بررسي، و اوصاف، ماهيت حقوقي و ارزش اثباتي آن را مورد اشاره قرار مي‌دهيم. آنچه در اين خصوص حائز اهميت مي‌نمايد آن است كه چون اميدنامه وصف مشتركي از سند و مقرره را يدك مي‌كشد، و در عين حال بخشي از فرايند ثبت و نظارت توسط نهاد ناظر (مترتب بر آن قسم نهادهاي مالي كه داراي اميدنامۀ تيپ و استاندارد هستند) واقع مي‌شود، به‌مثابۀ يكي از مقررات بازار سرمايه تلقي مي‌گردد. لذا، متناسب با ماهيت خاص خود منشأ آثار متعدد خصوصي و عمومي خواهد بود كه اين حقوق و تكاليف، روابط ويژه‌اي را ميان فعالان و تابعان شكل مي‌دهد. از‌اين‌رو، به اين سبب كه اميدنامه امكان گمراه شدن و متضرر گشتن سرمايه‌گذاران را كاهش داده و ريسك سرمايه‌گذار و مسئوليت ارائه‌دهندۀ خدمات سرمايه‌گذاري يا ناشر و مديران آن‌ها را پوشش مي‌دهد، در عين اينكه مي‌توان آن را تالي تلو اساسنامۀ شركت يا صندوق دانست، چون نوع تعهد در آن به‌مثابۀ التزام و مسئوليت است و ضرورتاً به معني دين در مفهوم خاص فقهي نيست، بايد آن را فراتر از اقرار يا يك رابطۀ قراردادي صرف در نظر گرفت كه اولاً اثرش وفق مندرجات سند و مقررات حاكم بر آن تفسير مي‌شود. ثانياً در جاي خود مسئوليت حقوقي و انتظامي در پي دارد كه با فرض تفاوت در شرايط تنظيم انواع اميدنامه‌ها از حيث تابعان (متقاضي پذيرش / نهاد مالي) و از جهت تيپ يا استاندارد بودن يا نبودن مفاد آن، نوع و ميزان اين مسئوليت بستگي به موضوع و فرايند تنظيم اميدنامه خواهد داشت.