فرايند گذار از معاد انكاري به معاد باوري در سير نزول قرآن

چگونگي تغيير عميق باور مشركان عصر نزول از انكار سرسختانه معاد تا يقين به آخرت و استقبال از مرگ در راه خدا، سؤالي در خور توجه است. چينش آيات محوري پيرامون معاد بر اساس ترتيب نزول، سبب دست‌يابي به فرايند اين تحول و روش خاص قرآني در نهادينه سازي باور معاد در جان اعراب است. براين اساس، اين پژوهش به فرايند تحول‌آفريني قرآن كريم در بعد معادباوري در سه مرحله دست يافته است. در اولين مرحله، قرآن كريم در نخستين سور مكي، با تعريف معاد و بيان اجمالي مباحث كليدي پيرامون آن، از بعد انگيزشي جامعه را براي پذيرش حقانيت معاد آماده ساخته است. در دومين مرحله با ظهور مخالفت‌ها و شبهه افكني‌ها، با ارائه احتجاجات روشن، به تخريب پايه‌هاي استدلالي مشركان و تبيين و اثبات حقيقت معاد از بعد شناختي پرداخته است و در مرحله سوم بعد از دوران مدني با تبيين نقش معاد باوري در رفتار مؤمنانه، در جهت تعميق و عملياتي ساختن معادباوري و تبيين كاركرد آن در حركت ايماني و رفتار سازي موحدانه گام برداشته است.