تحليل كمّي و كيفي اختلاف صحابه در قرائت قرآن در زمان ‌پيامبر خدا

يكي از مباحث علوم قرآني بحث قرائات است. گمان غالب اين است ‌‌كه اختلاف قرائت محصول پس از زمان ‌پيامبر خدا (ص) و نتيجه نبود دسترسي‌ به حضرت است؛ از اين‌رو، مسلمانان عصر نبوي در اين زمينه با هم اختلافي نداشته‌اند. اما بر اساس روايات، صحابه حتي در عصر و مصر پيامبرخدا (ص) نيز با هم بر سر قرائت قرآن اختلاف داشته‌اند. اين مقاله درصدد است با نگاهي تاريخي و با روش توصيفي ـ تحليلي‌ به‌بررسي اين روايات بپردازد؛ تا ضمن اشاره‌ به‌پيشينه تاريخي اين مسئله و انعكاس بخشي از زندگي پيامبرخدا (ص) و صحابه‌‌كه مغفول مانده، نشان دهد‌‌كه اختلاف صحابه در قرائت قرآن در عصر نبوي از چه كميت و كيفيتي برخوردار بوده است. مطابق اين تحقيق زمان اختلاف صحابه در اواخر حيات پيامبرخدا (ص) و بيش‌تر پس از فتح مكه بوده است. صحابه در اموري همچون لهجه، برخي از اضافات، نقل مترادفات و حتي شمار آيات يك سوره با هم اختلاف پيدا كرده‌اند و بيش‌تر اين اختلاف‌ها حتي پس از مراجعه‌ به‌پيامبرخدا (ص) نيز ادامه ‌يافته است.