الگوي مطلوب مديريت احساس ترس مذموم از ديدگاه قرآن

ترس يكي از مهمترين حالات و كيفيت‌هاي روح بشر است كه از طرفي موجب صيانت از نفس و بقاي انسان مي شود و از طرف ديگر ترس و صفت آن جبون يك موضوع اخلاقي است؛ لذا قسمي از آن مي تواند ممدوح و قسمي ديگر مي‌تواند مذموم باشد.هدف اين پژوهش بررسي ترس‌ مذموم و ارائه مديريت آن از منظر قرآن در دو حيطه نظري(شناختي) وعملي( رفتاري-كنشي) است. از منظر قرآن، ترس از فقر، ترس از مرگ و ترس از غير خدا، ترس مذموم است. در اين نوشتار آيات مرتبط با ترس مذموم به روش كيفي تحليل متون، شناسايي، استخراج، مقوله بندي و تحليل شده است. براي اصطياد مديريت احساس ترس، از روش متعارف در علوم اسلامي و با رعايت ضوابط و قواعد تفسير در فهم قرآن استفاده شده است. در حيطه نظري، مديريت احساس ترس با ارتقاء شناخت و بينش از طريق تقويت ايمان، تعمق در توحيد، حكمت الهي و توكل، تقويت و اصلاح نگرش‌هايي چون آزمون محور دانستن دنيا، مالكيت حقيقي خداوند، نگاه مثبت به مرگ قابل تحقق است. در حيطه عملي (رفتاري) با انجام اعمال و رفتارهاي مبتني بر مباني ديني مانند صبر، انفاق و صدقه، زيارت قبور، نگارش وصيت‌نامه، غيرت مي‌توان بر ترس‌هاي مذموم غلبه نمود. بر اساس اين پژوهش بينش و نگرش‌هاي ديني، تقيد به ايمان، اهتمام به فضايل اخلاقي و رفتاري در مديريت ترس‌هاي مذموم بسيار موثر است.