الگوي رويش قياق (Sorghum halepense (L.) Pers.) در مزرعه ذرت تحت تأثير عمليات مديريتي

پيش بيني زمان رويش علف هاي هرز از ابزارهاي ارزشمند تصميم گيري در مديريت تلفيقي علف هاي هرز مي باشد كه مي تواند به منظور بهينه سازي برنامه هاي كنترل علف هاي هرز مورد استفاده قرار گيرد. بدين منظور جهت پيش بيني زمان ظهور گياهچه هاي قياق حاصل از بذر و ريزوم آزمايش مزرعه اي طي دو فصل بهار و تابستان 1401 در مزرعه تحقيقاتي واقع پرديس كشاورزي دانشگاه تهران واقع در كرج اجرا شد. آزمايش به صورت بلوك كامل تصادفي با چهار تكرار انجام شد. تيمارهاي مورد بررسي چهار تاريخ شخم شامل 15 ارديبهشت، 30 ارديبهشت، 15 خرداد و 30 خرداد بودند. چهار مدل سيگموئيدي، لجستيك، گامپرتز و ويبول جهت بررسي الگوي رويش گياهچه هاي حاصل از بذر و ريزوم مورد استفاده قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه مدل لجيستيك با دارا بودن پايين ترين شاخص اكائيك از دقت بيشتري برخوردار بود. اثر شخم در الگوي رويش قياق هاي بذري و ريزمي قابل توجه بود. تاريخ هاي شخم ارديبهشت با جمعيت بالاي گياهچه هاي بذري و ريزومي ولي به نسبت يكسان در جمعيت همراه بود. تاريخ هاي شخم خرداد ماه با كاهش جمعيت گياهچه هاي بذري و افزايش گياهچه هاي ريزومي در جمعيت قياق همراه بود. در تاريخ هاي شخم ارديبهشت ماه، واريانس رويش در بين 6 تكرار آزمايشي كوچكتر بود و در نتيجه برازش مدل ها با دقت بالاتري صورت پذيرفت. حال آنكه با تأخير زمان شخم و افزايش دما، واريانس بين تكرارها به شدت افزايش يافت و در نتيجه برازش توابع به الگوي رويش گياهچه هاي قياق با دقت پايين تري صورت پذيرفت. با توجه به اينكه در همه زمان ها، جمعيت ريزومي در مزرعه بالاست پيشنهاد مي شود برنامه هاي كنترلي براساس جمعيت ريزومي نوشته و اجرا گردد. اين نكته در شخم هاي ديرهنگام و تاريخ كشت هاي تاخيري از اهميت بالاتري برخوردار است.