الگوي پراكنش فضايي مراحل مختلف زيستي سنك عناب Monosteira alticarinata (Hemiptera: Tingidae) در شهرستان بيرجند

عناب، Ziziphus jujuba Mill. گياه دارويي شناخته شده با ارزش غذايي و خواص دارويي مختلف است كه بيش ترين سطح زير كشت آن در ايران به استان خراسان جنوبي اختصاص دارد. سنك عنابMonosteira alticarinata Ghauri (Hemiptera: Tingidae) پس از مگس عناب Carpomyia vesuviana Costa (Diptera: Tephritidae) از مهم ترين آفات درختان عناب در استان خراسان جنوبي است. حشرات كامل و پوره ها از شيره ي گياهي در سطح زيري برگ هاي ميزبان تغذيه مي كنند و باعث ايجاد نقاط رنگ پريده در سطح رويي برگ ها مي شوند. درختان آلوده دچار خزان زودرس شده و كميت و كيفيت محصول آن ها به شدت كاهش مي يابد. به منظور بررسي الگوي پراكنش فضايي مراحل مختلف زندگي اين آفت، نمونه برداري هاي هفتگي و منظم از درختان عناب در سال 1399 انجام شد. برگ عناب به عنوان واحد نمونه برداري انتخاب و اندازه ي مناسب نمونه با حداكثر خطاي 20 %، معادل 50 واحد نمونه برداري تعيين و تراكم جمعيت تخم، پوره و حشره ي كامل در سه ارتفاع مختلف درختان عناب (1/5، 2 و 3 متر) شمارش شد. الگوي پراكنش فضايي مراحل مختلف زندگي سنك با استفاده از روش هاي نسبت واريانس به ميانگين، شاخص ميانگين ازدحام لويد، روش هاي رگرسيوني تيلور و آيوائو تعيين شد. پراكنش فضايي مراحل مختلف زندگي سنك عناب در سه ارتفاع درختان عناب مورد بررسي با استفاده از روش هاي ياد شده، از نوع تجمعي به دست آمد. آگاهي از نحوه ي پراكنش M. alticarinata موجب درك بهتر رابطه ي حشره و زيستگاه آن شده و مي تواند اطلاعاتي براي تفسير جابجايي هاي مكاني، مدل هاي رشد جمعيت و مهم تر از همه مديريت و كنترل آفت فراهم آورد.