ارزيابي ريسك سرطان‌زايي و غيرسرطان‌زايي مواجهه با فلزات سنگين دود قليان با استفاده از تكنيك شبيه‌سازي مونت‌كارلو

زمينه و هدف: اين مطالعه با هدف ارزيابي خطرات سرطان‌زايي و غيرسرطان‌زايي براي سلامتي فلزات سنگين در تنباكوهاي پرمصرف از طريق قرار گرفتن در معرض استنشاق انجام شد.روش بررسي: اين مطالعه توصيفي- تحليلي از فروردين 1401 تا مهر 1401 در شهر بجنورد بر روي مسير دود هفت برند پرمصرف تنباكو انجام شد، غلظت فلزات سنگين در مسير دود تنباكوها با استفاده از طيف‌سنجي نشر نوري پلاسما با جفت ‌القايي تعيين شد. از نرم‌افزار مونت‌كارلو براي ارزيابي ريسك احتمالي استفاده ‌شد. يافته‌ها: نتايج اين مطالعه نشان داد غلظت فلزات سنگين در مسير دود تنباكوها Fe Zn Mn Ba Pb Ni Cu Mo Cr As Cd بدين ترتيب بود. تجزيه و تحليل Kruskal-Wallis نشان داد كه غلظت فلزات سنگين بين تنباكوهاي مختلف از نظر آماري تفاوت معنا‌دار دارد (0.05 P). مقادير شاخص خطر (HI) براي مسير دود تنباكوهاي الراح، آموردوسيب، الفاخر، الروبي، مزايا، سنتي بدون طعم و نخل به‌ترتيب 2.64، 2.41، 2.05، 1.7، 1.49، 1.46 و 1.44 بود. مقادير خطر سرطان‌زايي يا خطر افزايشي سرطان مادام العمر (ILCR) آمور دوسيب، الراح، نخل، مزايا، الروبي، الفاخر و سنتي بدون طعم به‌ترتيب10-3×2.8، 10-3×2.43، 10-3×1.72، 10-3×1.58، 10-3×10.43، 1-4×9.58 و 10-4×8.08 بود. سرب در مسير دود تنباكو الراح، با مقدار 1.59 بيشترين مقدار ريسك غيرسرطان‌زايي داشت.نتيجه‌گيري: نتايج به‌دست آمده بيانگر اين است كه مسير دود تنباكو الراح ريسك سرطاني و غيرسرطاني بالايي نسبت به ساير تنباكوها دارد و مي‌تواند خطرات غير سرطان‌زا و سرطان‌زا براي مصرف كنندگان ايجاد كند. بنابراين، نظارت منظم بر كيفيت تنباكوي رايج  براي كاهش سطح خطرات سلامت انسان ضروري است.