اثر سود انباشته، سرمايه مشاركت ‌شده و نسبت ارزش دفتري بر ارزش بازار در داده‌هاي مقطعي بازده سهم‌هاي حاضر در بورس اوراق بهادار تهران

نسبت «ارزش دفتري بر ارزش بازار» به عنوان يك متغير غير‌عادي در ادبيات مالي شناخته مي‌شود. اين متغير قدرت توضيح‌دهندگي بالايي در پيش‌بيني بازدهي شركت‌ها در بازارهاي سرمايه  دارد. با اين حال، درك چرايي قدرت توضيح‌دهندگي آن همچنان محل بحث است. در اين پژوهش، ما به دنبال ارائه تبييني از قدرت توضيح‌‌دهندگي نسبت «ارزش دفتري بر ارزش بازار» در توضيح بازدهي سالانه‌ داده‌هاي مقطعي سهم‌هاي حاضر در بورس اوراق بهادار تهران هستيم. ارزش دفتري را مي‌توان به دو بخش «سود انباشته»  و «سرمايه مشاركت‌ شده» با معناي اقتصادي متفاوت براي استفاده كنندگان از صورت هاي مالي، تفكيك كرد. پرسش اصلي اين است كه آيا نسبت «ارزش دفتري بر ارزش بازار» توانايي پيش‌بيني بازدهي شركت‌ها در بازارهاي سرمايه را دارد يا فقط يك پديده تصادفي. فرضيه ما اين است كه قدرت پيش‌بيني نسبت «ارزش دفتري بر ارزش بازار» ناشي از مولفه‌اي از حقوق صاحبان سهام است كه قدرت سودآوري شركت را نمايندگي‌ مي‌كند. با استفاده از روش فاما و مكبث، بازدهي‌ سالانه داده‌هاي مقطعي شركت‌هاي حاضر در بورس اوراق بهادار تهران در سال‌هاي 1400-1380 روي نسبت «ارزش دفتري بر ارزش بازار» و دو مولفه آن برازش شد. هيچ‌كدام از دو مولفه‌ «ارزش دفتري بر ارزش بازار» نمي‌توانند قدرت پيش‌بيني اين نسبت را ناپديد كنند؛ با اين حال نسبت «سود انباشته بر ارزش بازار» مي‌توانست در كنار نسبت «ارزش دفتري بر ارزش بازار» از خود قدرت پيش‌بيني نشان دهد. در اين مقاله متغير «سود انباشته بر ارزش دفتري» به عنوان عامل توضيح‌دهنده بازدهي آتي سهام در بازار سهام ايران معرفي مي شود كه مي تواند اطلاعات بيشتري رو در اختيار فعالان بازار مالي قرار دهد.