مصرف خودسرانه دارو و عوامل مرتبط با آن در بين دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي يزد

زمينه و هدف: مصرف خودسرانه دارو يكي از بزرگ‌ترين معضلات اقتصادي-اجتماعي و بهداشتي جوامع مختلف محسوب گشته و مصرف غيراصولي و غيرمنطقي داروها مي‌تواند بعضاً عواقب ناگوار و حتي مرگ را به دنبال داشته باشد. مطالعه حاضر باهدف بررسي وضعيت مصرف خودسرانه دارو و عوامل مرتبط با آن در بين دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد انجام شد. روش پژوهش: مطالعه حاضر از نوع تحليلي بود كه در سال 1399 انجام گرديد. جامعه آن را دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد تشكيل دادند. حجم نمونه با استفاده از فرمول كوكران 300 نفر محاسبه‌شد و روش نمونه‌گيري به‌صورت طبقه‌اي-تصادفي بود. داده‌هاي موردنياز به‌وسيله پرسشنامه‌ محقق ساخته مطالعه قلي‌پور و همكاران (1391) جمع‌آوري شد. جهت توصيف داده‌ها از فراواني، درصد فراواني، ميانگين، انحراف معيار و جهت تحليل از روش‌هاي تحليل پاسخ‌هاي چندگانه و آزمون كاي اسكوئر و رگرسيون لجستيك باينري استفاده شد. تجزيه‌وتحليل‌ داده‌ها توسط نرم‌افزار 20 SPSS و با در‌نظر‌گرفتن سطح معني‌داري 5 درصد انجام شد. يافته‌ها: نتايج مطالعه حاضر بيانگر اذعان 39 درصد از دانشجويان به مصرف خودسرانه دارو بود. شايع‌ترين علت مصرف خودسرانه در ميان دانشجويان، تجربه قبلي از بيماري (50/4درصد) و مهم تلقي نكردن بيماري (47/0درصد) گزارش شد. بيشترين مصرف خودسرانه دارو براي مرتفع نمودن بيماري سرماخوردگي (53/0درصد) و بيشترين فراواني ازنظر نحوه تأمين داروي موردنظر براي مصرف خودسرانه متعلق به خريد دارو از داروخانه با ميزان 52/1درصد بود. نتايج رگرسيون لجستيك باينري نشان داد تنها يكي از رنج‌هاي متغير درآمد (بين 2 تا 3 ميليون تومان) تأثير معني‌داري بر احتمال مصرف خودسرانه دارو دارد (0/02p = ). شانس مصرف خودسرانه دارو در درآمدهاي بين 2 تا 3 ميليون تومان حدود 2 برابر دانشجويان با درآمدهاي بيش از 3 ميليون تومان بود (p = 0.02, OR = 1.8). نتيجه‌گيري: يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد كه 39 درصد از دانشجويان مصرف خودسرانه دارو دارند؛ و هر چه درآمد افراد بيشتر باشد مصرف خودسرانه در بين آن‌ها بيشتر است.