مقايسه اثربخشي رفتار درماني ديالكتيكي و شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي بر رضايت زناشويي و تاب‌آوري زنان متقاضي طلاق

مقدمه: طلاق يكي از مهمترين چالش هاي هر جامعه اي است كه مسير زندگي افراد را تغيير مي دهد؛ و روش هاي درماني كارآمد و موثر مي تواند هر چه سريع تر با اين مساله مقابله نمايد. لذا، اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي رفتار درماني ديالكتيكي و شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي بر رضايت زناشويي و تاب آوري زنان متقاضي طلاق انجام گرفت.     روش كار: روش مطالعه نيمه آزمايشي با طرح پيش آزمون- پس آزمون- پيگيري با گروه هاي آزمايش و گروه كنترل بود. جامعه آماري را تمامي زنان متقاضي طلاق تشكيل دادند كه از طريق سامانه تصميم سازمان بهزيستي تهران در سال 1400 درخواست طلاق داده بودند. از بين آنان 66 نفر (هر گروه 22 نفر) بر اساس ملاك هاي ورود به روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند و سپس در سه گروه رفتار درماني ديالكتيكي، شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي و گروه كنترل جايگزين شدند. گروه آزمايشي اول، رفتار درماني ديالكتيكي با رويكرد مارشال لينهان (2018) در 8 جلسه 90 دقيقه اي را دريافت كردند، گروه آزمايشي دوم، تحت آموزش شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي با رويكرد كابات زين (2015) در 8 جلسه 90 دقيقه اي قرار گرفتند و گروه كنترل در ليست انتظار بودند. ابزارهاي پژوهش شامل سياهه رضايت زناشويي انريچ (اولسون، فورنير و دراكمن، 1982) و مقياس تاب آوري (كانر- ديويدسون، 2003) بود. داده ها با استفاده از روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بن‌فروني در نرم افزار SPSS23 تحليل شدند.    يافته ها: نتايج نشان داد بين گروه هاي آزمايش و گروه كنترل تفاوت معني دار وجود داشت؛ و هر دو مداخله رفتار درماني ديالكتيكي و شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي باعث افزايش رضايت زناشويي و تاب آوري زنان متقاضي طلاق شدند (0/05 P). همچنين، نتايج آزمون تعقيبي بن‌فروني حاكي از آن بود كه افزايش رضايت زناشويي در مداخله رفتاردرماني ديالكتيكي بيشتر بود؛ و افزايش تاب آوري در مداخله شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي بيشتر بود (0/05 P).    نتيجه گيري: بر اساس نتايج پژوهش حاضر مداخلات رفتار درماني ديالكتيكي مي تواند براي بهبود رضايت زناشويي زنان متقاضي طلاق كارآمد باشد؛ و شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي مي تواند براي بهبود تاب آوري زنان متقاضي طلاق مفيد باشد؛ و توصيه مي گردد كه درمانگران و مشاوران خانواده در راستاي بهبود رضايت زناشويي و تاب آوري زنان متقاضي طلاق در كنار ساير مداخلات درماني از اين درمان ها استفاده كنند.