بازنمايي كنشگران اجتماعي در رمان الطلياني بر اساس رهيافت ون‌ليوون

تحليل انتقادي گفتمان رويكردي نوين در حوزه‌ي تحليل گفتمان است كه به بررسي و كشف روابط قدرت پنهان و ايدئولوژي در پس پرده‌ي متون مي‌پردازد. بانيان تحليل انتقادي گفتمان بر اين باورند كه زبان به مثابه كنشي اجتماعي، نقش مهمي در برساخت هويّتها، روابط و جهان اجتماعي ايفا مي‌كند و در ارتباط تنگاتنگي با قدرت و ايدئولوژي قرار دارد. هدف اين پژوهش آن است كه با روش توصيفي تحليلي و با در پيش‌گرفتن رويكرد تحليل انتقادي گفتمان بر اساس الگوي نشانه معناشناختي ون ليوون، به بازنمايي كنشگران اجتماعي در رمان الطلياني (2014) اثر «شكري المبخوت» ناقد، اديب و نويسنده‌ي تونسي پرداخته؛ تا ايدئولوژي وديدگاههاي فكري و اجتماعي وي را تبيين وآشكار سازند. دستاورد تحقيق بيانگر آن است كه شكري المبخوت در متن روايي سياسي و اجتماعي خود، كنشگران اجتماعي را با شيوه‌هاي متفاوتي بازنمايي كرده‌است. عبدالناصر و زينت در آغاز كنشگراني فعال و پويا در تمام فرآيندهاي رفتاري، احساسي و گفتاري بازنمايي شده‌اند؛ امّا در پايان داستان، هردو از اهداف و آمال و آرمان‌هاي خود دست كشيده، كنشگران و شخصيت‌هايي منفعل، كنش پذير و ستمديده نمايانده مي‌شوند. رهبران دو گفتمان ، حاكميت تونس و جنبش النهضه نيز با هويت متفاوتي بازنمايي مي‌شوند؛ رهبران حكومت تونس اغلب با صريح‌ترين مؤلفه‌ يعني نام‌دهي بازنمايي شده، رهبران جنبش النهضه با پوشيدگي و كتمان‌سازي تصوير و با رويكردي منفي در تقابل با اسلام گرايان به برجسته‌سازي كنش‌هاي منفي آنان پرداخته‌شده‌است. نويسنده، شخصيت كنشگران سياسي را به صورت رمزي، كنايي و استعاري به تصوير مي‌كشد تا به اقناع هرچه بيشتر بر مخاطب خود دست يابد.