بازتاب انديشه‌هاي زيست ‌محيطي در شعر حيدر محمود

با تلاقي ادبيات و محيط ‌زيست در اواخر قرن بيستم ميلادي، نحوه بازتاب محيط‌ زيست در آثار ادبي در قالب زيست‌بوم پديدار گشت، تا آنجا كه بارزترين مسئله حوزه‌هاي اجتماع، سياست و ادبيات، مسئله محيط زيست شد. اديبان معاصر نيز اقبال دگرگونه‌اي به بازتاب اين مسأله داشته و هر كدام از ديدگاه و نگاه نافذ خويش به اين قضيّه نگريسته و به بيان دغدغه‌هاي خود در اين راستا همّت گماشته‌اند. نگاه خاص حيدر محمود شاعر معاصر اردني به محيط زيست، شعر او را آئينه تمام‌نماي طبيعت و محيط ‌زيست قرار داده‌ است. حيدر ‌محمود در انديشه و تخيّل، محتوا و سبك از طبيعت و عناصر آن الهام فراوان گرفته است. كنكاش پيش رو با توجه به اهميت ويژه محيط زيست در عصر معاصر، با رويكردي توصيفي‌تحليلي به بازخواني و واكاوي مجموعه شعري حيدر محمود «الأعمال‌الشعريه‌» مي‌پردازد تا بازتاب طبيعت و عناصر آن را در اشعار شاعر رصد نمايد. نتايج حاصل از اين پژوهش، حاكي از آن است كه تجربه زيستي و فرهنگي حيدر محمود تأثير عمده‌اي بر شكل‌گيري گفتمان شعري او و تعامل فضاي عاطفي و شناختي شعرش دارد. حيدر محمود هماهنگ با دگرگوني‌ها و دغدغه‌هاي بشري معاصر اهتمام گسترده‌اي به طبيعت داشته و طبيعت با عناصر اصلي خود و در ارتباطي پاياپاي با تخيّلات و انديشه‌هاي شعري وي شكل گرفته است. افزون بر اين، شاعر با برقرار ساختن رابطه استوار و اساسي ميان طبيعت و انسان، نگرش ادبي خاص را به صورت برخي از آشنايي‌زدايي‌ها در پيوند با طبيعت نمايان ساخته است