مطالعه بينامتني رمان و فيلم «اللص و الكلاب»

زبان يكي از نظام‌هاي نشانه‌اي است كه از طريق ارتباط بينامتني و بينانشانه‌اي با نظام‌هاي نشانه‌اي ديگر از جمله سينما در تعامل قرار دارد. نحوه ارتباط بينامتني و بينانشانه‌اي نظام زبان با نظام سينما در اين‌پژوهش مورد بررسي قرار مي‌گيرد؛ بدين‌ترتيب كه متن زباني با متن سينمايي مقايسه شده و مشتركات بينامتني اين دو متن نوشتاري و ديداري نشان داده مي شود. پيكره اصلي پژوهش، فيلم سينمايي «اللص و الكلاب» است كه بر اساس رماني از نجيب محفوظ با همين نام ساخته شده است. چند سكانس از فيلم مذكور، انتخاب شده كه با متن رمان مقايسه مي‌شود تا نحوه بازنمايي محتواي رمان در قالب فيلم و بسامد تكرار و آفرينش و حذف را در هر سكانس از اثر اقتباسي نشان دهد. در اين راستا تفاوت‌هاي نظام نشانه‌اي سينما و رمان مشخص؛ و از وراي آن، فرايندهاي ترجمه بينانشانه‌اي فيلم و رمان، مشتركات بينامتني آن‌ها و تفاوت روايت‌گري رمان و فيلم با تكيه بر روش توصيفي تحليلي، نشان داده خواهد شد. با مقايسه اين دو اثر چنين بر مي‌آيد روايت داستان در فيلم به همان شكلي كه در رمان آمده، نيست و برخي تغييرات، حذف و تكرار در فيلم اعمال شده است. از آنجا كه ترجمه بينانشانه‌اي بوده و نه بينا زباني؛ تغييرات چشم‌گير و يا سانسور ديده نمي‌شود و كارگردان سعي كرده غير از چند مورد، متن را به همان شكل بازتاب دهد.